همین که ماندی...تا همین جا...
همین که گلبرگ آبی شدی و جنگل احساسم را سیراب کردی
همین که زنده ای
همین که لا به لای خیالم پرسه میزنی
همین که به واژه هایم نفس میدهی...
کافیست برای یک عمر زیستن....
برای یک دریا آرامش
برای یک جرعه لبخند
...
اینک...
منم و یک آسمان تنهایی و یک بغل خاطره
زین پس منم و تکرار
و تکرار تکرار
...
دلم تکیه گاه نمی خواهد
هر بار شکستش سخت ترمی  شود
فقط ناخوش است...
کمی خدا میخواهد...
و من خودم تنها و صبور...
نگهبان شبهای تار
عابر  کوچه ها ی سکوت
آبی آسمان را رج به رج می بافم... (دل نوشته ای از شبنم)

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و ششم اردیبهشت 1391ساعت 10:31  توسط وفایی  | 

بررسی نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی در توسعه صادرات غیر نفتی در اقتصاد ایران

 چکیده:

اهمیت روز افزون استقلال از درآمدهای نفتی به دلیل نوسانات و بی ثباتی قیمت و تقاضای جهانی نفت که درآمدهای دولت واقتصاد کشور را به شدت تحت تأثیر عوامل برونزا قرار می دهد باعث شده است تا نقش صادرات غیر نفتی فراتر از ابزاری برای کسب درآمدهای ارزی مطرح شود، به نحوی که نظر بسیاری از صاحبنظران و پژوهشگران اقتصاد به سمت تحلیل وضعیت موجود صادرات غیر نفتی معطوف شده است.

در این مقاله تلاش شده است که نخست چگونگی ارتباط بین صادرات غیر نفتی با نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی مورد بررسی قرار گیرد، دوم با توجه به نتایج تحقیق و عوامل تاثیر گذار بر نرخ ارز راهکارهای لازم برای تبدیل آن در جهت توسعه صادرات غیر نفتی ارائه شود لذا جهت نیل به اهداف فوق از آمارهای سالانه در بازه زمانی (1385-1340)  استفاده گردیده است. نوع مطالعه کاربردی ،توسعه ای و روش تحقیق به صورت تحلیل محتوا با استفاده از مبانی تئوریک و مطالعات تجربی انجام یافته مدل مناسب برای اقتصاد ایران انتخاب شده و سپس پارامترهای آن با استفاده از تکنیک های OLS برآورد گردید.  به طور کلی نتایج این مطالعات نشان می دهد که ارتباط مثبت و معنی داری بین صادرات غیر نفتی و نرخ ارز وجود دارد لذا اتخاذ سیاست های مناسب در جهت تعدیل نرخ ارز می‏تواند نقش بسزایی در رونق و توسعه صادرات غیر نفتی داشته باشد.

طبقه بندی موضوعی : اقتصاد بین الملل

کلید واژه :  نرخ ارز ، تولید ناخالص داخلی، صادرات غیر نفتی ، اقتصاد ایران


1. مقدمه:

مشکلات ناشی از اقتصاد تک محصولی و اتکای بیش از حد به درآمدهای نفتی، اقتصاد کشور را به شدت تحت تاثیر عوامل خارجی از جمله نوسانات بهای جهانی نفت قرار داده است. کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی در بعضی مواقع به روشنی اثرات منفی اتکای بیش از حد اقتصاد کشور به درآمدهای نفت را نشان داده و در واقع هشدارهای صاحبنظران اقتصادی کشور را بر جسته ساخته است. بی تردید عدم تحقق درآمدهای پیش بینی شده دولت از محل صادرات نفت نه تنها بر اجرای طرحهای مختلف و اقتصاد کشور تاثیر خواهد گذاشت، بلکه بر آینده اقتصاد و برنامه ها و طرحها اثرات منفی مضاعفی خواهد داشت. و در نتیجه موجب بروز مشکلات عدیده در بخش های مختلف اقتصاد کشور خواهد گردید. از طرفی یکی از عوامل مهم دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی پایدار، رونق صادرات است که مهمترین هدف سیاستگذاری در بخش تجارت خارجی را تشکیل می دهد. در اقتصاد ایران با توجه به اهمیت کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای ارزی حاصل از صدور نفت خام، نقش صادرات غیر نفتی در کاهش این وابستگی و نیز جایگاه آن در برنامه های توسعه اقتصادی کشور، بررسی عوامل تعیین کننده صادرات غیر نفتی و ارائه راهکارهای لازم برای توسعه آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بدین منظور کنترل تغییرات نرخ ارز به عنوان یکی از عوامل تعیین کننده صادرات غیر نفتی در جهت رونق صادرات غیر نفتی گامی مهم در مسیر رشد و توسعه اقتصادی کشور تلقی می گردد. از طرفی بر پایه بسیاری از مطالعات انجام شده آشفتگی و نوسان در رفتار نرخ واقعی ارز تاثیر منفی بر دیگر بخش های اقتصادی از جمله صادرات دارد. از این رو در تحلیل رفتار نرخ واقعی ارز و بررسی عوامل تعیین کننده آن برای تعدیل این شاخص به منظور افزایش درجه رقابت بین المللی کشور و در نتیجه رونق صادرات همواره بخش قابل توجهی از مطالعات اقتصادی را به خود اختصاص داده است.

بر این اساس در این مقاله سعی شده است که ارتباط بین صادرات غیر نفتی و نرخ واقعی ارز مورد بررسی قرار گیرد و از طرفی ارتباط آن با رشد و توسعه اقتصادی نیز بررسی گردد.

این تحقیق شامل پنج بخش است که در بخش دوم به نقش تجارت خارجی و صادرات و رشد و توسعه اقتصادی پرداخته شده ودر بخش سوم برخی مطالعات انجام شده درباره این موضوع به طور خلاصه ارائه شده است که مهمترین هدف آن استفاده از یافته های علمی سایر محققان در تدوین الگو است و در بخش چهارم با استفاده از مبانی نظری به ارائه الگو و مدل می پردازد و در بخش پنجم ضمن بیان نتایج، پیشنهادهایی بر اساس یافته های اصلی تحقیقات ارائه شده است.

2. نقش تجارت خارجی و صادرات در رشد و توسعه اقتصادی

از گذشته های بسیار دور، به ویژه در سال های بعد از انقلاب صنعتی، تجارت خارجی همواره مساله ای مهم در اقتصاد کشور های جهان محسوب شده است. پس از جنگ جهانی دوم که موضوع رشد و توسعه اقتصادی کشورهای تازه استقلال یافته و در حال توسعه مورد توجه کارشناسان اقتصادی قرار گرفت، توجه محققین و کارشناسان به این مهم جلب شده که آیا رابطه ای بین صادرات و نرخ رشد اقتصادی کشورها وجوددارد؟

بسیاری از محققین در زمینه رشد و توسعه اقتصادی به این باور رسیده اند که افزایش صادرات موجب رشد اقتصادی کشور یا کشورهای مربوطه می شود. به عنوان مثال نتایج حاصل از بررسی میکائیلی[2] بالاسا[3] تایلر[4]  و دیگران در مطالعات جداگانه خود به این نتیجه رسیدند که رشد صادرات موجب افزایش نرخ رشد تولید ناخالص ملی می شود. در مقابل، گروهی از پژوهشگران بر این عقیده هستند که نمی توان صادرات را موتور رشد اقتصادی تلقی کرد، زیرا یک کشور باید به سطحی از رشد اقتصادی رسیده باشد که بتواند کالاهای صنعتی صادر نماید.

شایان توجه است که در جریان بحران بزرگ اقتصادی آمریکا و دیگر کشورهای سرمایه داری در دهه 1930، صادرات کشورهای آمریکای لاتین که عمدتاً مواد اولیه بود، به شدت کاهش پیدا کرد. این کاهش به نوبه خود، درآمدهای ارزی و به دنبال آن توان واردات این کشورها را فوق العاده کاهش داد. برای رهایی از این مشکل، کشورهای آمریکای لاتین به ویژه آرژانتین، برزیل و مکزیک بر آن شدند تا از طریق ایجاد و گسترش واحدهای تولیدی در کشورهای آمریکای لاتین این مسئله را حل کنندکه تدریجاً به مدلی معروف شد که به آن مدل، صنعتی شدن از طریق جایگزینی واردات گفته می شود.

اگر چه در دهه های 1940 و 1950 میلادی این مدل صنعتی شدن تا حدی موفق قلمداد می شد، ولی در دهه 1960 به تدریج آشکار گردید که فرآیند صنعتی شدن از طریق جایگزینی واردات، با موانع و مشکلات ساختاری روبروست. راه برون رفت از مشکل چه بود؟ بسیاری از پژوهشگران بر این عقیده بودند که کشورهای آمریکای لاتین و کشورهای نظیر می توانند با«توسعه صادرات» کالاهای صنعتی سطح اشتغال داخلی، تقاضای کل و درآمدهای ارزی خود را افزایش دهند. افزایش درآمدهای ارزی، به نوبه خود، می توانست واردات و در نتیجه امکان سرمایه گذاری آنها را افزایش دهد و در نهایت، تولید ناخالص داخلی در رشد اقتصادی این کشورها را افزایش یابد.

بر اساس این استدلال، به ظاهر دو راهبرد «جایگزینی واردات» و «توسعه صادرات» در مقابل هم قرار گرفتند و کشورهای در حال توسعه می توانستند برای صنعتی کردن خود یکی از این دو راهبرد را قبول و اعمال نمایند. ولی واقعیت این است که در هیچ یک از کشورهای موفق، هیچ یک از این دو راهبرد به تنهایی اعمال نشده است. تجربیات رشد و توسعه اقتصادی تقریباً تمام کشورهای موفق جهان، نشان  می دهد که بحث انتخاب این دو راهبرد فاقد اعتبار است، زیرا دو راهبرد «جایگزینی واردات » و «توسعه صادرات» نه در عرض یکدیگر بلکه در طول یکدیگر قرار دارند. کشورهای در حال توسعه باید مراحل معینی را طی نمایند تا امکان حضور آنها در بازارهای جهانی فراهم آید.

توجه به این نکته ضروری است که منظور از توسعه صادرات گسترش صادرات کالاهای تولیدی است، نه مواد اولیه. تجربه کشور های در حال توسعه نشان می دهد که با افزایش صادرات مواد اولیه ، تولید (درآمد) ملی کشور افزایش می یابد. ولی سوالی که در اینجا مطرح می شود، این است که آیا می توان با افزایش مواد اولیه به رشد پایدار اقتصادی دست یافت؟ 

مجدداً ، تجربیات اکثر کشورهای در حال توسعه گواه بر این است که رابطه معنی داری بین افزایش صادرات مواد اولیه و رشد پایدار اقتصادی وجود ندارد. البته، شرط لازم برای تحقق این مهم آن است که در کشور، ساختار مناسب اقتصادی، اجتماعی، ثبات اقتصادی سیاسی و مهارتهای مناسب در سطوح و صنایع مختلف وجودداشته باشد. در واقع تحت این شرایط امکان گسترش صادرات کالاهای غیر نفتی توسط بخش دولتی و خصوصی و حضور کشور در عرصه تجارت جهانی تسریع می شود، که به نوبه خود بازار ارز از انحصار دولت خارج و به شرایط رقابتی نزدیکتر می شود، تا تولید کنندگان داخلی بتوانند هر چه بیشتر از ظرفیت واحدهای تولیدی خود استفاده نمایند، واردات نیز به موازات گسترش صادرات، افزایش یابد، تولید کنندگان داخلی برای حفظ و افزایش توان رقابت خود در بازارهای داخلی وخارجی نسبت به بهبود و ارتقای سطح فنآوری مورد استفاده خود تلاش بیشتری انجام دهند. در ایران، به دلیل وجود درآمد ارزی نسبتاً کافی ناشی از صادرات نفت، هیچگاه صادرات کالاهای غیر نفتی جدی تلقی نشده است. آمار و اطلاعات موجود نشان از این است که هر وقت درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت افزایش یافته، توجه به صادرات کالاهای غیر نفتی کاهش یافته است. شاید دلیل عمده این بی توجهی مسئولین به صادرات غیر نفتی، ناشی از این بوده است که فقط درآمدهای ارزی مورد توجه آنها بوده است، نه اثراتی که صادرات کالاهای غیر نفتی می تواند بر ساختار اقتصاد کشور داشته باشد.[5]

درصد قابل ملاحظه ای از کالاهای سرمایه ای، نیمه ساخته و مواداولیه مورد نیاز از خارج وارد می شود، بدیهی است که توان واردات این کالاها و کالاهای مصرفی مورد نیاز بستگی به درآمدهای ارزی کشور داشته که خود متاثر از نوسانات بهای نفت در بازارهای بین المللی است. در نتیجه می توان گفت که کل اقتصاد کشور متاثر از نوسانات بهای نفت می باشد که دولت تقریباً هیچ کنترلی بر آن ندارد.

در مقایسه، دولت و بخش خصوصی کنترل بیشتری بر صادرات کالای غیر نفتی دارند. دولت می تواند بااعمال سیاستهای صحیح ارزی و غیر ارزی حجم صادرات کالاهای  غیر نفتی و در نتیجه درآمدهای ارزی را افزایش دهد. بدون شک، هر چه درآمدهای ارزی حاصل از صادرات کالاهای غیر نفتی، بیشتر افزایش یابد، به همان نسبت وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی کاهش خواهد یافت و روند رشد و توسعه اقتصادی کشور از ثبات بیشتری برخوردار خواهد شد.

نکته ای که قابل ذکر است این می باشد که تا به حال سیاست های ارزی کشور عمدتاً انفعالی و در بسیاری از موارد مقطعی بوده است. بدین ترتیب که مقامات ذیربط پولی- ارزی کشور متناسب با تغییرات درآمدهای ارزی ناشی از نوسانات بهای نفت، تغییراتی در سیاستهای ارزی کشور اعم از تخصیص ارز و نرخگذاری آن، اعمال نموده اند. از جمله سیاستهایی که توسط کشورهای در حال توسعه و همچنین ایران به منظور توسعه صادرات غیر نفتی اعمال می شود، کاهش ارزش پول ملی است. ولی تجربیات تقریباً تمام کشورهای در حال توسعه نشان میدهد که این سیاست زمانی می تواند موثر واقع شود که شرایط لازم در کشور فراهم باشد، در غیر اینصورت کاهش ارزش پول ملی موجب می شود تورم داخلی تشدید شود و اثرات اولیه کاهش ارزش پول ملی را خنثی نماید.

3- پیشینه پژوهش

مطالعات انجام شده در زمینه موضوع مورد بررسی را می توان به دو گروه خارجی و داخلی تقسیم کرد. از جمله مطالعات خارجی می توان به مطالعات هاتاکر و مگی[6] ، خان و نایت[7]، باند[8]، سوژو[9]، سکات و واروداکیس[10] و سینق[11] اشاره کرد. همچنین در بخش داخلی مطالعات شهشهانی (1357)، عسلی (1375)، عبدا…میلانی و همکاران (1375)، ولدخانی (1376) ، فتحی (1377) و نیلی (1383) را می توان معرفی نمود.

در مطالعه هاتاکرومگی تقاضا برای صادرات در هر کشور تابعی از درآمد کشورهای وارد کننده محصولات کشور مورد نظر، قیمت کالاهای صادراتی در داخل و قیمت کالاهای جانشین آنها در کشورهای واردکننده در نظر گرفته شده است. خان و نایت در مطالعه تجربی به بررسی رابطه محدودیت وارداتی و عملکرد صادرات 34 کشور در حال توسعه پرداخته اند. در این مطالعه عرضه صادرات در هر دوره تابعی از متغیرهای واردات، تولید ناخالص داخلی، نسبت قیمت کالاهای صادراتی به قیمت کالاهای داخلی آن دوره و عرضه صادرات دوره قبل در نظر گرفته شده است. همچنین متغیرهای درآمد کشورهای وارد کننده، شاخص قیمت صادراتی کشور صادر کننده، شاخص قیمت کالاهای جانشین در کشورهای وارد کننده وارزش صادرات دوره قبل به عنوان متغیرهای توضیحی برای تابع تقاضای صادرات معرفی شده اند. باند به بررسی عملکرد صادرات کشورهای در حال توسعه با تاکید بر صادرات کالاهای اولیه پرداخته است. در این مطالعه ، تقاضا و عرضه صادرات هر کالا تابعی از متغیرهای سطح قیمت داخلی، قیمت کالاهای صادراتی، درآمدکشورهای وارد کننده، نرخ ارز، شاخص ظرفیت بهره وری کل و تکانه (شوک)های عرضه در نظر گرفته شده است. سوژه عکس العمل نرخ های واقعی ارز در مقابل تکانه های مختلف اقتصادی را بررسی کرده است، در این تحقیق نرخ واقعی ارز به عنوان تابعی از متغیرهای قیمت جهانی نفت، مخارج دولت، اختلاف در بهره وری وعرضه پول در نظر گرفته شده است. نتایج این تحقیق بیانگر عدم کارایی سیاست های پولی در تغییر روند بلند مدت نرخ واقعی ارز به منظور تحت تاثیر قراردادن بخش واقعی اقتصاد است.

سکات و واروداکیس نرخ موثر واقعی ارز را به عنوان تابعی از متغیرهای رابطه مبادله بازرگانی (تجاری)، نسبت تولید ناخالص داخلی به مجموع صادرات و واردات، جریان خالص، مازاد توسعه اعتبارات داخلی و درصد تغییرات نرخ رسمی ارز و صادرات به عنوان تابعی از متغیرهای نسبت ارزش افزوده کالاهای صنعتی به GDP، نرخ موثر واقعی ارز، نوسان در نرخ موثر واقعی ارز و شاخص اندازه گیری انحراف نرخ واقعی ارز از حالت تعادلی آن در نظر گرفته اند. در مطالعه سینق، تراز تجاری هند به صورت تابعی از متغیرهای درآمد حقیقی داخلی و خارجی و نرخ واقعی ارز در نظر گرفته شده است. در مطالعه مزبور نشان داده شده که در بین نر خهای واقعی ارز، نرخ موثر واقعی موزون تجاری ارز مناسب تر است.

در مطالعه شهشهانی متغیر صادرات غیرنفتی به صورت تابعی از متغیرهای واردات کالاهای سرمایه ای و واسطه ای و رابطه مبادله تجاری (نسبت قیمت کالاهای صادراتی به وارداتی) معرفی شده است.

عسلی یک الگوی اقتصاد سنجی با انتظارات عقلایی و کنترل سرمایه را برای ایران برآورد نموده است. در این تحقیق، متغیرهای نرخ واقعی ارز، درآمد کشورهای OECD و صادرات دوره قبل به عنوان مهم‏ترین عوامل تعیین کننده صادرات معرفی شده است.

ولدخانی صادرات را به عنوان تابعی از متغیرهای نرخ ارز بازار آزاد، مجموع ارزش افزوده بخش کشاورزی، صنعت و معدن و حمل و نقل و ارتباطات و درجه باز بودن اقتصاد در نظر گرفته شده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که رابطه بلند مدتی بین صادرات کالاهای غیر نفتی و متغیرهای مذکور وجود دارد، به طوری که این متغیرها تاثیر مثبت بر صادرات غیر نفتی دارند.

فتحی کشش پذیری صادرات غیر نفتی نسبت به تغییرات نرخ ارز را بررسی کرده است، در این مطالعه صادرات غیر نفتی تابعی از نرخ موثر ارز، تولید ناخالص داخلی، شاخص قیمت کالاهای صادراتی، شاخص قیمت عمده فروشی و صادرات غیر نفتی دوره قبل در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می‏دهد که کشش صادرات غیر نفتی نسبت به تغییرات نرخ ارز تنها در صادرات صنعتی بیش از واحد می باشد.

عبدا… میلانی و همکارانش در مطالعه ای، با بهره گیری از روش هم تجمعی، رابطه بلند مدت بین نرخ ارز و برخی متغیرهای کلان را طی دوره 1372-1338 بررسی کرده است. نتایج این تحقیق بیانگر عدم رابطه بلند مدت بین نرخ ارز و تولید است.

4- الگوی صادرات غیرنفتی

در این بخش ابتدا با بهره گیری از مبانی نظری و مطالعات تجربی انجام شده، ساختار نظری الگوی صادرات مورد بررسی و بحث قرار می گیرد.

به لحاظ نظری ، تابع صادرات در یک سطح معین تقاضای کل و قیمت های خارجی، عمدتاً به شکل زیر در نظر گفته می شود

                                      

X=F(p,e)  (1)

که P , e به ترتیب بیانگر سطح قیمت داخلی و نرخ ارز است. با افزایش سطح قیمت داخلی و با فرض ثابت بودن سایر شرایط، انتظار می رود که صادرات کاهش یابد. در مقابل، چنانچه نرخ ارز (ارزش یک واحد پول خارجی در برابر واحد پول داخلی) افزایش یابد، انتظار بر این است که به دلیل کاهش قیمت کالاهای داخلی نسبت به کالاهای مشابه خارجی، میزان صادرات افزایش یابد.

بلابالاسا[12] در مطالعه خود برای استخراج تابع صادرات، ابتدا آن را به دو جزء تقاضا و عرضه تفکیک کرده است. سپس با استفاده از شرط تعادل (برابری عرضه و تقاضای صادرات)، تابع واحدی برای صادرات معرفی کرده است. به عقیده وی تقاضای خارجیان برای صادرات یک کشور مشخص ((XF تحت تاثیر رقابت بین المللی و تولید آنها قرار دارد. لذا تابع تقاضای صادرات را به شکل زیر در نظر گرفته است

                              (2)

در رابطه 2 متغیرهایبه ترتیب نشان دهنده نرخ اسمی ارز، قیمت کالاهای تجاری در کشورهای خارجی و قیمت کالاهای تجاری در داخل است.

از طرف دیگر، وی معتقد است که عرضه صادرات هر کشور( XD ) متاثر از وضعیت کالاهای تجاری

در مقابل کالاهای غیر تجاری است. برای نشان دادن چنین وضعیتی، معمولاً‌از شاخص قیمتهای نسبی داخلی که از نسبت شاخص قیمت داخلی برای کالاهای تجاری  و شاخص قیمت داخلی برای کالاهای غیر تجاریبدست می آید، استفاده می شود.

ظرفیت داخلی(  CD ) نیز به عنوان یکی از عوامل موثر بر عرضه صادرات در نظر گرفته شده است.

از این رو ، بالاسا تابع عرضه صادرات را به شکل زیر در نظر گرفته است.

                           (3)

در شرایط تعادل می توان نوشت:

                                               XD=XF(4)

با در نظر گرفتن توابع عرضه و تقاضای صادرات و نیز شرط تعادل تابع صادرات، شکل کلی زیر قابل استخراج است:

                                          (5)

بالاسا برای تخمین تابع بالا به منظور رفع خود همبستگی بین متغیرهای صادرات و ظرفیت داخلی، نسبت صادرات به تولید را به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته است.

بنابراین با در نظر گرفتن مطالب مذکور و نیز مطالعه تجربی ارائه شده، تابع صادرات به صورت کلی زیر قابل ارائه است:

                                  X=F(Y,P,RER,Mk+I,Yf,TOT, X(-1)) (6)

که در رابطه بالا متغیر داخل پرانتز به ترتیب به شرح زیر می باشد.

Y = سطح تولید داخلی

P= سطح قیمت داخلی

RER= نرخ واقعی ارز

Mk+i = مجموع واردات سرمایه ای و واسطه ای

Yf = در آمد خارجیان

TOT= رابطه مبادله تجاری

X(-1) = صادرات دوره قبل

5- معرفی مدل

یک مدل هیچگاه قادر به توصیف دقیق واقعیت ( آنطور که هست) نمی باشد. برای توصیف واقعیت نباید مدل پیچیده ای ارائه شود که فاقد ارزش علمی باشد. ساده سازی و تجزیه و تحلیل در هر مدل برای دستیابی به نتایج منطقی امری ضروری است. در این رابطه اصل «قلت متغیرهای توضیحی» حکم می کند که یک مدل تا حد امکان ساده در نظر گرفته شود.

از سوی دیگر لازم است برای جلوگیری از خطای تورش ناشی از حذف متغیرهای مهم و وارد کردن متغیرهای غیر ضروری، متغیرهای کلیدی و مهم را بر مبنای چارچوب تئوریک و تحلیل نظری در مدل وارد نمود و تمام اثرات تصادفی و جزئی را به جزء اخلال مدل (Ut) محول کرد.

با توجه به مبانی نظری بررسی شده در بخش گذشته، در این قسمت برای بررسی ارتباط صادرات غیر نفتی با نرخ ارز ابتدا فرم تابعی مدل مورد نظر معرفی شده و سپس با مرور اجمالی بر مباحث اقتصاد سنجی موجود در این ارتباط مدل مورد نظر برازش می گردد.

برای آنکه رابطه بین متغیرهای موجود را بررسی کنیم، صادرات غیر نفتی را تابعی از نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی در نظر گرفته شده است. علاوه بر تاثیر این عوامل بر صادرات غیر نفتی، متغیرهای دیگری با توجه به ماهیت و شرایط ساختار اقتصادی، اجتماعی و سیاسی معنی پیدا می کنند که همواره بر مقدار صادرات غیر نفتی تاثیر گذار هستند. بنابراین در ارزیابی عوامل موثر بر مقدار متغیر وابسته توجه به عوامل کلی و استاندارد نظیر نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی در نظر گرفته و بررسی شده است. که مدل مورد نظر به شرح زیر می باشد.

X= f(er, gdp)

X= صادرات غیر نفتی

Er= نرخ ارز (نرخ موثر ارز در منابع بین المللی IFS)

Gdp= تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت در سال (1376 )

از آنجا که باجریانی دو طرفه از رابطه علّی بین متغیرهای اقتصادی مواجه می باشیم و متغیر صادرات غیر نفتی را به عنوان متغیر وابسته و دو متغیر دیگر را مستقل در نظر گرفته ایم، لذا برای تخمین مدل از روش حداقل مربعات معمولی (OLS) استفاده شده است.

از طرفی تخمین مدل با استفاده از لگاریتم طبیعی متغیر های طرفین تساوی انجام شده است که درصد تغییرات و رشد عوامل مستقل را که نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی می باشند بر عامل وابسته که صادرات غیر نفتی می باشد نشان می دهد یکی از عوامل موثر و معنی دار بر صادرات غیر نفتی کشور بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران طی سال های 67-1359 است. این جنگ ضمن اینکه فعالیت برخی از واحدهای تولیدی و صنعتی را به رکود و تعطیلی کشاند، مبلغ هنگفتی از سرمایه ها و درآمدهای کشور را به خود اختصاص داد. بعلاوه با شروع و ادامه جنگ سیاست گذاری های اقتصادی واجتماعی با اولویت های حل مسائل و مشکلات جنگ اعمال گردید و با شروع جنگ سرمایه گذاری در بخش دولتی و خصوصی به حالت تعطیل درآمد. ناامنی سیاسی و اقتصادی و تحریم های اقتصادی منجر به کاهش تولید و عدم انجام سرمایه گذاری های جدید باعث کاهش صادرات غیر نفتی گردید که حتی صادرات نفتی نیز در آن دوران با اختلالات و نوسانات زیادی مواجه گردید.

جنگ همچون دیگر عوامل و متغیرهای موثر قابل تقویم به مقادیر کمی نیست از طرفی پیامدهای آن، اعم از نتایج اقتصادی وغیر اقتصادی، مستقیم یا غیر مستقیم از عوامل تعیین کننده بر صادرات غیر نفتی محسوب می گردند. جو ناامنی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و در نتیجه عدم اطمینان در انعقاد قراردادهای تجاری و ناتوانی در تهیه کالاهای سرمایه ای و رابطه ای مورد نیاز و در نتیجه کمبود سرمایه، عوامل موثر بر رکود و کاهش صادرات غیر نفتی در این دوران می باشند.

لذا در مدل مورد بررسی بر حسب مورد عامل جنگ را که یکی از عوامل تاثیر گذار و مهم می باشد را به عنوان متغیر مجازی در مدل وارد کرده و معنی داری آن را بررسی می کنیم، قابل ذکر است که چون تاثیر این عامل به صورت کمی وجود ندارد آن را به صورت مجازی (متغیر دامی) وارد کرده ایم.

این نکته حائز اهمیت می باشد دوره زمانی مورد مطالعه سال های 1385-1340 تعیین شده است که متغیرها با توجه به معرفی مدل صادرات غیر نفتی، نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی می باشد.

6) برآورد مدل

مدل سازی اقتصاد سنجی با استفاده از سری های زمانی، روش های سنتی و معمول، مبتنی بر فرض ایستایی[13] متغیرهای سری زمانی مدل است. بر اساس این فرض میانگین و واریانس متغیرها در طول زمان ثابت بوده و مستقل از زمان می باشد. همچنین کوواریانس بین هر دو مقدار از متغیر سری زمانی تنها بستگی به فاصله زمانی بین آن دو دارد و اندیس زمان دو مقدار فی نفسه مهم نیست.

حال چنانچه متغیرهای سری زمانی مورد استفاده در برآورد پارامتر های مدل ناایستا باشند، احتمال اینکه رگرسیون بدست آمده جعلی باشد بسیار بالاست که در این صورت استفاده از آمارهای t و f گمراه کننده خواهد بود. مطالعات محققان نشان داده است که در صورت عدم تحقق فرض ایستایی، احتمال اینکه نتایج بدست آمده تنها یک رگرسیون جعلی بوده و هیچگونه رابطه اقتصادی واقعی و تعادل وجود نداشته باشد، افزایش می یابد.

در این مطالعه با توجه به اینکه اطلاعات مورد استفاده برای متغیرهای مورد نظر به صورت سری زمانی می‏باشند لذا برآورد مدل به روش OLS [14]  خالی از اشکال نخواهد بود، استفاده می شود.

6-1) ایستایی و آزمون ریشه واحد

همانطور که عنوان گردید از روش های معمول اقتصاد سنجی در کارهای تجربی مبتنی بر فروض ایستایی متغیرهای مورد مطالعه می باشد. از طرف دیگر اکثر سری های زمانی اقتصاد کلان ناایستا    می باشند. از این رو قبل از استفاده از متغیرهای سری زمانی لازم است نسبت به ایستایی و ناایستایی آن اطمینان حاصل کرد. برای اطمینان از ایستایی و ناایستایی متغیرهای سری زمانی مورد استفاده در مدل از آزمون های دیکی فولر تعمیم یافته و آزمون شکست ساختاری برون استفاده می شود.

در این قسمت برای اطمینان از ایستایی و یا ناایستایی متغیرهای مورد استفاده در مدل مورد نظر، کلیه متغیرهای استفاده شده بر اساس آزمون دیکی – فولر تعمیم یافته مورد بررسی قرار می گیرد. آزمون ریشه واحد دیکی فولر تعمیم یافته به صورت های مختلف و ممکن و بر اساس معنی دار بودن هر یک از عوامل جبری (مقادیر ثابت و روند) و معنی دار بودن متغیرهای وابسته با وقفه داده برای کلیه متغیرهای موجود در مدل آزمون گردید. جدول 1 نشان دهنده نتایج آزمون دیکی فولر تعمیم یافته برای متغیرهای مورد نظر می باشد.

جدول یک: آزمون دیکی فولر تعمیم یافته برای سطح متغیرهای مورد نظر[15]

عوامل جبری و طول مرتبه

مقدار بحرانی در سطح10%

مقدار بحرانی در سطح 5%

مقدار بحرانی در سطح 1%

آمار ADF

متغیر

(1 , C)

61/1-

94/1-

61/2-

35/4-

LX

(1 , C)

61/1-

94/1-

61/2-

41/4-

Ler

(1 , C)

61/1-

94/1-

61/2-

15/3-

Lgdp

منبع : نتایج تحقیق

همانطور که ملاحظه می شود با توجه به اینکه قدر مطلق آماره دیکی- فولر تعمیم یافته از مقادیر بحرانی برای کلیه متغیرها کوچکتر می باشد، لذا این چنین نتیجه گیری می شود که کلیه متغیرهای مورد مطالعه در سطح ناپایا بوده و فرض مبنی بر وجود ریشه واحد متغیرهای مزبور در سطح بالایی از درجه اطمینان مورد نظر رد نمی شود.

حال در این قسمت برای تشخیص درجه هم انباشتگی متغیرهای مورد نظر آزمون  دیکی-فولر تعمیم یافته را برای تفاضل مرتبه اول متغیرها تکرار می کنیم . نتایج این آزمون در جدول 2 ارائه شده است.

جدول دو: آزمون دیکی فولر تعمیم یافته برای تفاضل مرتبه اول متغیرهای مورد مطالعه[16]

عوامل جبری و طول مرتبه

مقدار بحرانی در سطح10%

مقدار بحرانی در سطح 5%

مقدار بحرانی در سطح 1%

آمار ADF

متغیر

(1 , C)

60/2-

93/2-

61/3-

58/4-

LX

(1 , n)

62/1-

94/1-

62/2-

71/2-

Ler

(2 , C)

60/2-

94/2-

61/3-

03/5-

Lgdp

 منبع : نتایج تحقیق

نتایج آزمون دیکی- فولر تعمیم یافته برای تفاضل مرتبه اول متغیرها نشانگر این است که کلیه متغیرها با یکبار تفاضل گیری پایا می باشند. چرا که قدر مطلق آماره دیکی- فولر تعمیم یافته برای تفاضل مرتبه اول کلیه متغیرهای مورد نظر بزرگتر از مقادیر بحرانی مربوطه در سطح یک درصد است. لذا می توان ادعا کرد که کلیه متغیرها انباشته از درجه یک می باشد.

6-2) تخمین مدل

قبل از برآورد مدل، ذکر این نکته ضروری است که استفاده از سری زمانی نا ایستا در یک معادله اقتصادی با استفاده از روش های کلاسیک (سنتی) ممکن است به نتایج جعلی منجر گردد. از آنجا که اکثر این سری ها انباشته از درجه یک I(1) می باشد ( داده های مورد استفاده در این مطالعه نیز همگی I(1) هستند) می توان به جای استفاده از سطح داده ها از تفاضل آنها در معادله اقتصادی استفاده کرد. اما این عمل دو اشکال عمده دارد: نخست، تفاضل گیری مطابق با نظر میلر[17] موجب از دست رفتن اطلاعات بلند مدت می گردد. از طرف دیگر ، مدل های اقتصادی بر اساس سطح ( و نه تفاضل اول آنها) تنظیم گردیده اند. بنابراین در برآورد مدل به علت جلوگیری از مشکلات عنوان شده از سطح داده ها استفاده کرده ایم.

مدل برآورده شده به صورت فرمول زیر می باشد:

این نتایج نشان می دهد که در صادرات غیر نفتی با افزایش یک درصد به عامل نرخ ارز، میزان صادرات غیر نفتی 473/0 درصد افزایش می یابد. در حالی که افزایش یک درصدی تولید ناخالص داخلی، میزان صادرات غیر نفتی را ، میزان 01/0 درصد افزایش می دهد. این امر نشان می دهد که هر دو این عوامل تاثیر مثبتی بر روی صادرات غیر نفتی می گذراند. اما این نکته حائز اهمیت است نرخ ارز تاثیر مثبت و معنی داری را بر روی صادرات غیر نفتی می گذارد و با توجه به فرضیه و تحقیق این نتیجه گرفته می شود که نرخ ارز بر صادرات غیر نفتی تاثیر مثبت و فرض مربوطه تحقیق رد نمی شود.

6-3) آزمون هم انباشتگی

پیشتر در روش سنتی بیان شد که اگر می خواهید از مشکل رگرسیون کاذب خلاص شوید، یک متغیر روند را به عنوان یک متغیر مستقل جدید وارد کنید و به قول معروف روند زدایی کنید. از طرفی بیان می‏شود که اگر در یک مدل، متغیرها، نامانا شدند به جای سطح ، اولین تفاضل آنها را وارد کنید، در این حالت شکل رگرسیون کاذب منتفی می شود. هر چند شرط مانایی متغیرهای سری زمانی یک رابطه رگرسیون را می توان از طریق تفاضل گیری تامین کرد اما کار خاصی را برای حفظ اطلاعات بلند مدت در رابطه با سطح متغیر ها نمی توان انجام داد. اینجاست که هم انباشتگی به ما کمک می کند تا بتوانیم رگرسیون بر اساس متغیرهای سری زمانی برآورد کرد.

مفهوم اقتصادی هم انباشتگی این است که وقتی دو یا چند سری زمانی بر اساس مبانی نظری با یکدیگر ارتباط داده می شوند تا یک رابطه تعادلی بلند مدت را شکل دهند، هر چند ممکن است خود این سری های زمانی دارای روند تصادفی باشند (نامانا باشند)، یکدیگر را در طول زمان به خوبی دنبال می کنند، به گونه ای که تفاضل بین آنها با ثبات است(مانا است). یکی از راههای آزمون هم انباشتگی، آزمون انگل‏گرنجر می باشد که روش آزمون انگل-گرنجر (EG) و انگل گرنجر تعمیم یافته (AEG) به این ترتیب است که اگر آزمون دیکی-فولر را روی پسماندهای مدل انجام داده و سری زمانی پسماند مانا باشد، این تائیدی بر هم انباشتگی است.

در این حالت مانایی و نامانایی را از طریق آزمون ریشه واحد دیکی- فولر برای سری u بررسی می شود که فرضیه 0H عدم هم انباشتگی و فرضیه H1   هم انباشتگی را نشان می دهد. با توجه به آزمون انجام شده نشان داده می شود که فرضیه  0H رد می شود، چون مقدار محاسبه از مقادیر بحرانی بزرگتر و ترکیب دو سری هم انباشته می شود.

6-4 ) برآورد مدل هم انباشتگی یوها نسون یوسیلیوس

برای برآورد مدل هم انباشتگی یوهانسون – یوسیلیوس ابتدا باید فرضیه بهینه متغیرهای مورد نظر ارائه شود. که برای تعیین وقفه بهینه مدل مربوط ابتدا باید مدل خود همبستگی برداری را برآورد نموده و وقفه بهینه آن مدل را بعنوان وقفه بهینه مدل یوهانسون یوسیلیوس انتخاب کرد.

برآورد مدل خود همبستگی برداری برای متغیرهای مورد نظر نشانگر این است که وقفه بهینه برای این مدل یک می باشد.  نتایج حاصل از برآورد الگوی خود همبستگی برداری در ادامه مقاله ارائه شده است. بعد از تعیین وقفه بهینه باید مدل یوهانسون – یوسیلیوس را برای برآورد رابطه بلند مدت بکارگرفت . همانطور که اشاره گردید برای انجام هم انباشتگی یوهانسون – یوسیلیوس از آزمون های حداکثر مقدار ویژه استفاده می شود. پس از تشخیص تعداد بردارهای هم انباشتگی با استفاده از آزمون های مذکور بردارهای معمولی و نرمال استخراج می شوند و معنی دار بودن ضرایب مورد بررسی قرار می گیرد.

نتایج حاصل از برآورد آزمون یوهانسون – یوسیلیوس در جدول 3 ارائه شده است.

جدول 3 : آزمون حداکثر مقدار ویژه یوهانسون یوسیلیوس برای برآورد تعداد بردارهای   هم انباشتگی

آزمون صفر

آزمون مقابل

آماره آزمون حداکثر مقدار ویژه

سطح بحران 5%

سطح بحرانی 1%

0 = r

1 = r

12222/76

21/47

46/54

1≥  r≥0

2 = r

58482/28

68/29

65/35

2≥  r≥1

3 = r

561148/8

41/15

04/20

3≥  r≥ 2

4 = r

611673/1

76/3

65/6

منبع : نتایج تحقیق

براساس نتایج جدول تعداد بردارهای هم انباشتگی یک عدد می باشد یعنی فرض 1≥  r≥0 رد        نمی شود که نشان دهنده وجود یک بردار هم انباشتگی می باشد.

جدول 4 : آزمون یوهانسون یوسیلیوس برای برآورد تعداد بردارهای هم انباشتگی

بردار متغیر

Lx

Ler

Lgdp

DUM

بردار هم انباشتگی

21442/0

123631/0-

395177/0-

363601/0-

بردار نرمال شده

1

398700/0-

336853/1-

604265/0

منبع : نتایج تحقیق

جدول 4 بیان کننده روابط بلند مدت مابین متغیرهای مورد نظر در این مطالعه می باشد که با توجه به انطباق بیشتر با نظریه عملی اقتصادی و ساختار اقتصادی ایران و با توجه به مباحث مطرح شده و آمارهای توصیفی، ضرایب این بردار، انتظارهای ما را در تخمین الگوی بلندمدت برآورده می کند. روابط ذیل نشان دهنده رابطه مورد نظر در صادرات غیر نفتی می باشد.

ضریب متغیر نرخ ارز به صادرات غیر نفتی (( Ler نشاندهنده این نکته است که در بلند مدت با تأثیر این نسبت به اندازه یک واحد ، میزان صادرات غیر نفتی به اندازه 39/0 درصد افزایش می یابد . در حالی که ضریب متغیر تولید ناخالص داخلی به صادرات غیر نفتی (Lgdp) نشاندهنده این نکته است که در بلند مدت با تغییرات این نسبت به اندازه یک واحد ، میزان صادرات غیر نفتی به اندازه 33/1 درصد افزایش می یابد که در بلند مدت رابطه مثبت تر و معنی داری را نشان می دهد. همچنین ضریب متغیر مجازی که باDUM  نشان داده شده است ، یک رابطه بلند مدت منفی و معنی داری را ایجاد کرده است.

7- نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات

با توجه به مباحث مقاله و نتایج آن می توان به این نکات اشاره کرد:

الف- برآورد الگوی صادرات غیر نفتی در دوره 1385-1340 نشان می دهد که متغیرهای نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی مهمترین عوامل تعیین کننده صادرات غیر نفتی می باشد. این نتایج نشان می دهد که تاثیر این دو متغیر بر صادرات غیر نفتی، مثبت و تاثیر معنی داری بر روی آن است.

ب- در دوره مورد بررسی رابطه مثبتی بین صادرات غیر نفتی و نر خ ارز وجودداشته است. این بدین معنی است که افزایش نرخ ارز (کاهش ارزش پولی ملی) منجر به افزایش صادرات غیر نفتی شده است. اما این رابطه چندان قوی و در خور اهمیت ، نقش فوق العاده مهمی را در رشد و توسعه صادرات غیر نفتی و کشور ایفا نمی کند.

ج- صادرات غیر نفتی تغییرات همسویی با تغییرات تولید ناخالص داخلی کشور دارد، بدین معنی که رشد اقتصادی در هر دوره می تواند با افزایش توانمندیها و امکانات اقتصادی کشور، زمینه افزایش صادرات غیر نفتی را فراهم نماید.

د- تغییرات نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی در بلند مدت می تواند بر صادرات غیرنفتی موثر واقع شود، ولی این نکته حائز اهمیت است که تأثیر نرخ ارز به نسبت کمتری از تأثیر تولید ناخالص داخلی می باشد.

ه- اگر چه سیاست های ارزی می تواند بر صادرات غیر نفتی موثر واقع شود، ولی این اثر، تعیین کننده ودر خور اهمیت صادرات غیر نفتی نمی باشد. تغییر نرخ ارز به خودی خود شانس موفقیت در برقراری تعادل در بخش خارجی اقتصاد و توسعه صادرات غیر نفتی را ندارد لذا ضروری است که ضمن استفاده از سیاستهای ارزی جهت حمایت و تشویق صادرات غیر نفتی، دیگر سیاست های کلان اقتصادی و تغییر اصلاح ساختار تولیدی کشور نیز مورد توجه قرار گیرد.

و - ایجاد شرایط مناسب و ثبات اقتصادی موجب کاهش ریسک،  تشویق سرمایه گذاری و در نتیجه افزایش تولیدات و صادرات می گردد.

ز- نظام اطلاع رسانی موجود میان دولت و صاحبنظران و صادر کنندگان باید تقویت شود تا بر پایه اعتماد، قانونمندی و همکاری راه توسعه پایدار هموارتر گردد.

ط- تامین نقدینگی، ایجاد امکانات، ثبات در سیاست های اقتصادی، تثبیت مقررات صادراتی، اختصاص ارز حاصل از صادرات به صادر کنندگان، جلوگیری از قاچاق کالاها و کاهش بوروکراسی اداری تا حد زیادی می تواند مشکل گشای بخش صادرات در جهت افزایش صادرات غیر نفتی باشد.


منابع ومأخذ:

1.        بانک مرکزی ایران، حسابهای ملی ایران، سال های مختلف.

2.        بانک مرکزی ایران، گزارش اقتصادی و تراز نامه، سالهای مختلف.

3.      رهبر، فرهاد. (1370). تحولات سیاست ارزی ایران پس از انقلاب و آثار آن بر اقتصاد ایران ؛ پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه تهران.

4.        شهشهانی، احمد. (1357). الگوی اقتصاد سنجی ایران و کاربردهای آن، تهران، موسسه توسعه و تحقیقات اقتصادی دانشگاه تهران.

5.      طاهری فرد، احسان. (1381). مبانی نظری اندازه گیری نرخ داخلی واقعی ارز به روش مستقیم: کاربرد در ایران (1377-1350)، مجله برنامه و بودجه . سال ششم ، شماره 71 و 72.

6.      عبدا… میلانی، مهنوش، همکاران. (1375). بررسی رابطه نرخ ارز با برخی متغیرهای کلان اقتصادی در ایران. مجله برنامه و بودجه، سال اول ، شماره 10.

7.        فتحی ، یحیی. (1377). بررسی کشش پذیری صادرات غیر نفتی نسبت به تغییرات نرخ ارز، پژوهشنامه بازرگانی، شماره 8.

8.        فرهندی، علی (1368). ارزیابی سیاست ارزی در ایران، تهران، دانشگاه تهران.

9.      هـ. رابرت هلر. (1370). تجارت بین الملل، نظریه ها و شواهد تجربی. (مترجم ملک آفاق فتحیان، معصومه نونژاد)، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.

10.   هادیان، ابراهیم و احسان طاهری فرد. (1378). بررسی تاثیر تغییرات درآمد حاصل از صدور نفت بر نرخ واقعی ارز، مجله برنامه و بودجه، سال چهارم ، شماره 9.

11.   ولد خانی، عباس (1376). عوامل تعیین کننده صادرات غیر نفتی در ایران با استفاده از روش های همگرایی انگل- گرنجر و یوهانسن (1374-1338)، مجله برنامه و بودجه ، سال دوم ، شماره 22 و 23.

12- Global intergration and the  growth of niceria’s non-oil  export . Rosem  Ary . N. Okoh(phd). March 2004 , Oxford,

13- Emperical investigation of one  OPEC country’s successful  non – oil export  performance . Yanavan der neulend rogers (2001)

14- Monetary and exchange policies  in conditions of stagflation .  (Hossien Namazi) . (1998)

15- Potentials for  diversifing  nigeria’s non-oil exports to  non- traditional market . (A. Osuntoyan , C.C . Edordu.).(2002)

16- Foreign capital  and  the impact of exchange rate  adjustments  in oil – exporting developing  countries application  to Indonesian . (A. Tadjuddin ). (May 2001)

17- Iran 1995-97 , Busisiness Monitor International Ltd , 1996

18- IMF , Trade Policy Reforms and Export Performance  in Developing Countries in the 1980’s , Annual Report  of  international Monetory Fund , Washington. D.c: IMF, 1993,Chap.V,pp119-147

19-M.Gartner , Macroeconomics under  flexible Exchang  Rate , New York, Harvester Wheat  Sheaf , 1993,pp.13-18.

20- Franklin  R. Root , International  Trade  and  Development University of Pensylvania , 1994.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم اسفند 1390ساعت 12:38  توسط وفایی  | 

 10 واقعیت اعجاب‌انگیز درمورد گفتار انسانها

 

 

1. مهارت حرف‌زدن یک شگفتی است. برای تولید یک عبارت، تقریباً 100 عضله در سینه، گردن، فک، زبان و لب‌ها باید با هم همکاری کنند. هر عضله دسته‌ای متشکل از صدها یا هزاران فیبر است. برای هماهنگی این عضلات، نورون‌هایی بسیار بیشتر از حد لازم برای پای یک ورزشکار لازم است تا این عضلات را منقبض کنند. فقط هر یک نورون حرکتی می‌تواند حرکت را در 2000 فیبر عضلانی موجود در عضله ساق تحریک کند. اما نورون‌هایی که تارهای صوتی یا حنجره را کنترل می‌کنند، می‌توانند فقط به یک تا دو-سه سلول عضلانی بچسبند.

 

2. هر کلمه یا عبارت کوتاهی که بر زبان می‌آید با الگوی حرکت عضلانی خاص خود همراه است. کلیه اطلاعات لازم برای بر زبان آوردن یک عبارت مثل "حال شما چطور است؟" در مغز در قسمت گفتار ذخیره می‌شود. اما این برنامه ثابت نیست. اگر دچار زخمی در دهان باشید که مانع تلفظ عادی کلمات شود، این حرکات تغییر می‌کنند و به شما این امکان را می‌دهند کلمات را تا حد امکان نزدیک به حالت عادی بر زبان آورید.

 

3. یک کلمه ساده "سلام" می‌تواند اطلاعات زیادی را منتقل کند. تن صدا نشان می‌دهد که گوینده شاد است، خسته است، ناراحت است، عجله دارد، عصبانی است، ترسیده است، خشن است و شدت این حالات، کنایه، توجه و مهربانی، حمایت یا شوخ‌طبعی آن را نیز مشخص می‌کند. حس یک عبارت ساده می‌تواند برحسب مدت حرکت هر عضله، با سرعت حرکات و کسری از ثانیه تغییر کند.

 

4. انسان‌ها می‌توانند حدود 14 حرکت در هر ثانیه تولید کنند درحالیکه بخش‌های جدا از دستگاه گفتار مثل زبان، لب‌ها، فک و سایر قسمت‌ها قادر نیستند بیشتر از 2 حرکت در ثانیه ایجاد کنند.

 

5. انسان‌های اولیه دستگاه گفتاری ابتدایی و اولیه از صدا‌های بصری، لامسه و شنوایی داشتند که شبیه به گفتار حیوانات بوده است. فقط زمانیکه نیاز به نشان دادن اشیاء از طریق سمبل‌ها و صحبت کردن با فردی دیگر درمورد تولدات ذهنی خود بودند حرف زدن اتفاق می‌افتاده است. این مغز خاص انسان بوده که توانایی اینکار را به او می‌داده است.

اولین زبان سمبلیک 5/2 میلیون سال پیش پدیدار شد که انسان شروع به ساختن اولین ابزارهای سنگی کرد. این توانایی مطمئناً نقش مهمی در رشد و پیشرفت ارتباط سمبلیک داشته است. صحبت کردن صحیح و کامل 150،000 سال پیش اتفاق افتاد که انسان صدایی مشابه با آنچه انسان مدرن به زبان می‌آورد از خود تولید کرد.

دهان، بینی و حنجره به یک دستگاه تبدیل شدند که در آن هوا به‌خاطر وضعیت بهتر زبان و لب‌ها، به حروف صدادار و بی‌صدا تبدیل می‌شد. علاوه‌براین، یادگیری دستورزبان و صرف‌ونحو درنتیجه یک فرایند تکاملی پدید آمد درحالیکه توانایی نوشتن برآمد تفسیر آوایی آیکون‌های اولیه بوده است.

 

6. گفتار زاده شده یا یاد گرفته شده است؟ موارد مشهور از گم شدن کودکان در جنگل قبل از سن سه سالگی (که زبان عمدتاً یادگرفته می‌شود) و پیدا کردن آنها در سالها بعد نشان داده است که طی آن دوران توانایی محدودی در یادگیری زبان انسانی داشته اند و یادگیری زبان نیاز به ایجاد رابطه با دیگران دارد. به نظر می‌رسد که مغز دوره‌ای دارد که در آن گفتار را یاد می‌گیرد و اگر این دوره نادیده گرفته شود، فرد بعدها قادر به کسب مهارت گفتار نخواهد بود. مهارت گفتار فقط با حضور در یک اجتماع و در سن رشد مغزی ایجاد می‌شود.

 

7. گفتار پیچیده انسان به دو هسته مغزی مرتبط است که زبان را کنترل می‌کنند (کنترل حرف زدن، ذخیره اطلاعات و ادغام قوانین دستورزبان) و در نیمکره چپ مغز قرار دارد. آنچه می‌خواهیم بر زبان بیاوریم در ناحیه‌ای در نیمکره چپ که "منطقه ورنیک" (Wernicke zone) نام دارد تولید می‌شود. این قسمت با "منطقه بروکا" (Broca zone) که مسئول قوانین دستورزبان است در ارتباط می‌باشد. ضربه‌ها از این نواحی به عضلات دخیل در گفتار می‌روند. این مناطق با سیستم بصری (به همین دلیل می‌توانیم بخوانیم) و سیستم شنیداری (به همین دلیل می‌توانیم حرف‌های دیگران را بشنویم، درک کنیم و به آن پاسخ دهیم) نیز در ارتباط است و همچنین یک بانک حافظه برای یادآوری عبارات مهم و باارزش دارد.

همین نیمکره چپ حرکات دست راست را کنترل می‌کند و 99 درصد از انسان‌ها راست‌دست هستند. نیمکره چپ همچنین مرکز تفکر تحلیلی است که با توانایی‌های منطقی در ارتباط است.

 

8. با ظهور زبان حدود 50،000 سال پیش، تحول و پیشرفتی ناگهانی در تکامل گفتار پدید آمد.

گفته می‌شود که 6000 زبان مدرن دنیا همه ریشه در یک زبان مادر واحد داشته‌اند زیراکه 50،000 سال پیش انسانها جمعیتی بسیار اندک و فقط حدود 1000 نفر بوده‌اند. امروز، سه خانواده بزرگ از زبان‌های انسانی وجود دارد.

 

9. به بسیاری از میمون‌ها از نژادهای بومبو، شمپانزه، گوریل یا اورانگوتان، زبان علامات یا اداره علامت‌های گرافیکی یا کامپیوتری آموزش داده شده است. برخی از آنها قادر بوده‌اند تا 1000 کلمه را یاد بگیرند (روزانه 40 کلمه تازه) اما آگاهی موقت آنها پوچ است. درنتیجه، همه اینها به توانایی‌های مغز برمی‌گردد.

 

10. درمورد نحوه پدید آمدن زبان انسانی سه فرضیه اصلی وجود دارد:

الف) خوردن سلوسیبین (psilocybin) که یک آلکالوئید روان‌گردان موجود در برخی قارچ‌ها است توسط انسان‌های اولیه که می‌توانسته بخش‌های تکامل‌یافته مغز مثل منطقه بروکا را تحریک کرده باشد. نقاشی‌های عصر نوسنگی بر روی دیوارها، انسان را با دست‌های پر از قارچ نشان می‌دهد که بازگو کننده این تئوری است.

ب) مبحث تکاملی درمورد ابداعات مغز، مکانیزم‌هایی که موجب یک رشد مشخص شده‌اند، صحبت می‌کند. ممکن است پیشرفت گفتار به‌خاطر باروری یا بقای انسان صورت گرفته باشد.

ج) ممکن است فقط یک جهش یا تحول توانایی گفتار را ایجاد کرده باشد. زبان‌های انسانی ساختاری یکسان دارند که می‌تواند ذاتی و از ویژگی‌های گونه‌ها انگاشته شوند. محققان امریکایی در سال 2001 روی کروموزم 7 ژنی کشف کردند که نبود آن بین اعضای یک خانواده موجب بروز دشواری‌هایی برای تولید کلمات و درک آنها شود، حتی اگر آن افراد، انسانهایی واقعاً باهوش بوده باشند. این نشان می‌دهد که زبان به هوش کلی ارتباطی ندارد و همچنین بیانگر این واقعیت است که گفتار پایه و اساسی ژنتیکی دارد

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 15:44  توسط وفایی  | 

 سال نو 1390 رو به همه شما دوستان عزیزم تبریک میگم
امیدوارم سال خوبی داشته باشید و سرشار از موفقیت

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 15:40  توسط وفایی  | 

10 نکته یادگرفتنی از ژاپن

 
1) آرامش
حتی یک مورد سوگواری شدید یا زدن به سروصورت دیده نشد. میزان تاثر و اندوه بطور خود بخود بالا رفته بود.
 
2) وقار
صفوف منظم برای آب و غذا. بدون هیچ حرف زننده یا رفتار خشن.

3) توانمندی
بعنوان نمونه معماری باورنکردنی بطوریکه ساختمانها به طرفین پیچ و تاب میخوردند ولی فرو نمی ریختند.
 
4) رحم و شفقت
مردم فقط اقلام مورد نیاز روزانه خود را تهیه کردند و این باعث شد همه بتوانند مقداری آذوقه تهیه کنند.

5) نظم
غارتگری دیده نشد. زورگویی یا ازدست دیگران ربودن دیده نشد. فقط تفاهم بود.
 
6) ایثار
پنجاه نفر از کارگران نیروگاه های اتمی ماندند تا به خنک کردن دستگاهها ادامه دهند.
 
7) مهربانی
رستورانها قیمتها را کاهش دادند. یک خودپرداز بدون محافظ دست نخورده ماند. دستگیری فراوان از افراد ناتوان.

8) آموزش
از بچه تا پیر همه دقیقا میدانستند باید چکار کنند و دقیقا همان کار را کردند.

9) وسایل ارتباط جمعی
در انتشار اخبار بسیار خوددار بودند. از گزارشات مغرضانه خبری نبود. فقط گزارشات آرامبخش.
 
10) وجدان
هنگامی که در یک فروشگاه برق رفت، مردم اجناس را برگرداندند سرجایشان و به آرامی فروشگاه را ترک کردند.
 
در دنيا هيچ چيزي به اندازه آموختن براي ساختن يك زندگي انساني اهميت ندارد و اين آموزش از هر قوم و مليتي ميتواند باشد. انتشار اين مطالب شايد بتواند به اندازه ذره اي ناچيز در ترويج گزينه هاي مثبت رفتار عمومي و فرهنگ سازي موثر باشد. پس چه زيباست در انتشار هر آنچه به ترويج رفتارهاي زيبا موثر است كوشا باشيم.

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 15:36  توسط وفایی  | 

یک تست هوش ساده (جالب)

سوالات

1 –چگونه می توان یک زرافه را داخل یک یخچال قرار داد؟  

2- چگونه می توان یک فیل را داخل یک یخچال قرار داد؟

3- شیر، سلطان جنگل، تمام حیوانات را به یک گردهمایی فرا می خواند. تمام حیوانات به جز یکی از این حیوانات در این گردهمایی شرکت می کنند. حیوانی که غایب بوده کدام است؟

4- شما باید از یک رودخانه عبور کنید. این رودخانه محل زندگی تمساح ها است. چگونه از آن عبور می کنید؟

ابتدا جواب دهید و سپس پاسخ ها را بخوانید.

 

 

و اما پاسخ ها:

پاسخ درست این است:

1 - در یخچال را باز کنید، زرافه را در آن قرار دهید و سپس در یخچال را ببندید.

نتیجه: این سوال به ما یاد می دهد که نباید برای کارهای ساده دنبال راه حل های پیچیده بگردیم.

 

2 - در یخچال را باز کنید، فیل را در آن قرار دهید و سپس در یخچال را ببندید. این پاسخ اشتباه است، پاسخ درست این است، در یخچال را باز کنید. زرافه را بیرون بیاورید، فیل را در یخچال بگذارید و سپس در یخچال را ببندید.

نتیجه: این سوال به ما یاد می دهد که برای حل مسئله، به فعالیت های قبلی نیز فکر کنیم.

 

3-  پاسخ درست این است : فیل. چون فیل داخل یخچال بوده و نمی توانسته در گردهمایی شرکت کند.

نتیجه: این سوال به ما یاد می دهد که در حل مسئله نباید فرضیات قبلی را فراموش کنیم.

 

بسیار خوب! اگر به ٣ سوال اول پاسخ درست نداده اید هنوز یک شانس دیگر دارید.

 

4-  پاسخ درست این است با شنا از رودخانه عبور کنید. تمام تمساح ها در گردهمایی حیوانات هستند و خطری شما را تهدید نمی کند.

نتیجه: این سوال به ما یاد می دهد که از اشتباهات گذشته پند بگیریم.

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 15:22  توسط وفایی  | 

استفاده ازنفت در جهان باستان

درایران باستان از نفت ومشتقات ان استفاده زیادی می شد. به گفته کتزیاس پزشک یونانی اردشیر دوم هخامنشی بر سر کوه خیمر شعله ای از آتش وجود دارد که شب و روز زبانه می کشد. در شوش بر بالای برج سفید از 15 دهانه آتش فروزان زبانه می کشد. پلینی می گوید چرم را به نفت آغشته می کردند تا ان را از گزند اتش مصون دارند. از نفت در جهان باستان برای رنگ کردن مجسمه ها و جلا دادن آهن و سر میخها استفاده می کردند و برای درمان در پزشکی هم از نفت استفاده می کردند. استرابون گوید صابئین به دود دادن بیمار با سوختن آسفالت می پرداختند. ویرژیل گوید که قیر سیاه دمل را خشک می کند و فهرستی از دردها معرفی کرده که شفابخش آنها مشتقات نفت است مانند تراخم و لک سفید در قرنیه و برص و لیخن که مرضی است پوستی وجرب و نقرس . ازیکی از مشتقات نفت یعنی آسفالت برای نگهداری شراب استفاده می شد. در کتاب مقدس سفر پیدایش درباره ساختن برج بابل سخن از استفاده از قیر شده اشت . پلینی گوید که قیر جایگزین آهک وگچ می شد. استرابون گوید که آسفالت برای ساختن تاقهاو جرزها و ستونها به کار برده می شد وان را برای اندود کردن درها به کار می بردند. این گفته ها را کاوشهای باستان شناسی در تل اسمر و اوروک و موهنجو دارو تایید می کنند. کشتیها را از دیرباز در تمدنهای بین النهرین از سومری گرفته تا بابلی وآشوری با قیر اندود می کردند .

این عمل در نقشهای برجسته هم نمودار شده است. استرابون و پلینی از این عمل یاد می کنند. در کتاب مقدس سفر پیدایش درباره کشتی نوح امده است که آن را از بیرون و درون به قیر اندودند. استرابون می گوید که در ظروف نئین اگر قیر اندود شده باشند می توان آب ریخت . سدی که موسی در ان به نیل افکنده شد هم قیر اندود شده بود. در کار جنگ هم نفت ومشتقات ان فراوان به کار گرفته می شد.

پلینی گوید که در سامورات در کماژن در هنگام دفاع در برابر حمله لوکولوس با قیر سربازان رومی واسلحه انها را آتش زدند . توسیدید از نقاطی به هنگام حمله یاد می کند . آمین مارسلن حکایت می کند که تیر مادی به پیکانی گفته می شد که ایرانیان ان را آغشته به نفت می کردند و فروزان می افکندند. در جای دیگری از منجنیقهایی یاد کرده که تیرهای نئین را که سر تیرهای آهنین محتوی ماده قابل اشتعال داشت می افکندند. در لوحهای گلی عنوان شده که برای گرم کردن روشنایی از نفت استفاده می کردند. در بین النهرین و بابل که هیزم به دست نمی رسید به گفته دیودور آسفالت می سوزانیدند. به قول استرابون و پلینی از آسفالت با قیر نفت خام می گرفتند و در چراغدانها به جای روغن نباتی یا حیوانی می سوختند. در آن روزگار چراغهای نفتی با لوله شیشه ای در شهرها رواج داشت. درآمریکا از هزاران سال قبل بومیان از نفت استفاده می کردند. قبایل اینکا از نفت برای انفجار استفاده می کردند .

ارتش اسپانیا چون در امریکا به تصرف و لشکرکشی می پرداختند به نخستین تصفیه خانه نفت برخوردند مرکب از تعدادی ظرفهای کوچک که نفت در آن می ریختند و در آفتاب می گذاشتند و حرارت خورشید نفت خالص را جدا می کرد. در پرو با این روش نفت را تصفیه می کردند . چینیها در 2200 سال قبل گاز نفت را با لوله های خیزران حمل می کردند. در سال 615 میلادی در ژاپن چاههای نفت را به روش ابتدایی استخراج می کردند. اعراب از نفت در جنگهای صلیبی علیه لویی مقدس بهره گرفتند و با فراهم ساختن انفجار بزرگی او را وحشت زده کردند. از قرن هشتم میلادی یا دوم هجری اعراب یا سپاه معاویه این ماده را در نارنجکهایی می ریختند و فروزان به سوی دشمن می افکندند و نیز کهنه های آلوده به نفت را دور سنگها می پیچیدند و به سوی دشمن پرتاب می کردند( به کتاب عایشه بعد از پیغمبر رجوع شود). مردم منبع...مجله هنر و مردم

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 14:53  توسط وفایی  | 

تاریخچه ورزش باستانی و زورخانه ها در ایران

چون لازمه دفاع از خاک میهن، داشتن قدرت بدنی و تمرینات جنگی بوده، پهلوانان و عیاران به ورزش باستانی که با اشعار سنتهای ملی همراه بود روی می آورده اند. ایرانیان باستان به ورزشهای جنگی و میدانی علاقه زیادی داشتند. هرودوت می گوید: ایرانیان از 5 سالگی تا 20 سالگی به فرزندان خود اسب سواری- تیراندازی و راستگویی و صداقت را می آموزند. استرابون هدفهای اخلاقی ورزش را در میان ایرانیان خاطر نشان می سازد و از نظم و هماهنگی این ملت در این  امور سخن می گوید. گزنفون می نوسید: به کودکان پارسی تا 16 سالگی می آموزند چگونه تیر و کمان و زوبین را به کار ببرند. اگر ایرانیان به شکار علاقه دارند بدین جهت است که هیچ وسیله ای را برای آماده شدن برای جنگ بهتر از ورزش شکار نمی دانند. پلوتارک می گوید: در ایران، رشادت و دلیری و زیبایی اندام از محاسن جوانان محسوب می شود. یکی از اهداف عالی ایرانیان از ورزش  پهلوانی، آماده ساختن  خود برای کشتی گرفتن و جنگ تن به تن بود مانند جنگ رستم با دیو سفید، کشتی گرفتن رستم و سهراب در شاهنامه و ...

ورزش کشتی در ایران باستان:

در ایران باستان عنوان جهان پهلوان از مناسب بزرگ ارتش هخامنشیان بود و هر ساله پس از مسابقات کشتی، قهرمان کشور بر مسند افتخار پهلوانی در تخت  جمشید تکیه می زده است.

سعدی در کتاب گلستان خود از کشتی گیری حکایت می کند که 360 فن می دانسته است. پس از حمله مغول، ورزش پهلوانی و کشتی که مدتی تعطیل شده بود دوباره رایج شد و کشتی گیران بزرگی به ظهور رسیدند. در واقع با حمله مغول به ایران و قتل عام وسیع مردم کشتی و زورخانه ها از رونق افتاد تا این که در زمان اوکتای قاآن (639-634) هجری ورزش کشتی و کسوت پهلوانی دوباره آغاز به کار کرد. پهلوان فیله همدانی و پهلوان محمد شاه از پهلوانان معروف عهد اوکتای هستند. پهلوان پوریای ولی که تا سال 722 هجری زندگی می کرده از پیشوایان عالی مقام و صاحب کرامت کشتی باستانی و از مروجین زورخانه بوده و ورزش باستانی را کمال بخشیده است. از پهلوانان معروف اواخر قرن هفتم و هشتم عبارتند از:  پهلوان اسد کرمانی که بر شاه شجاع اتابک فارس یاغی شد و مدتها با او جنگید و بعد از او پهلوان خرم خراسانی، پهلوان شرف الدین طالب، پهلوان طغانشاه -پهلوان علی شاه هستند. در نیمه اول قرن هشتم عیاری بلند آوازه به نام پهلوان عبدالرزاق سهقی از خراسان ظهور کرد و به سلطانیه پایتخت سلطان ابوسعید گورکانی رفت و پهلوانی به نام علی ابومسلم را به زمین زد و در دربار سلطان ماند و به سرداری لشکر نایل شد و پس از فوت او به  خراسان رفت و در راس نهضت سربداران آن نواحی خروج کرد و در سال 738 هجری در سبزوار بر اریکه فرمانروایی خراسان تکیه زد. از بزرگترین پهلوانان ایران در قرن نهم باید از پهلوان یوسف ساوی نام برد که آیین پهلوانی را از ایران به هندوستان برد. او در هند همه حریفان را شکست داد و از سرداران سلطان محمد شاه بهمنی پادشاه دکن شد و در سال 897 هجری در بیجاپور هند به سلطنت رسید و به عادلشاه معروف شد. از این سال او و فرزندانش که از مروجین مذهب شیعه هم بودند تا سال 1097 هجری بر قسمت بزرگی از هند سلطنت کردند. نام پهلوانان بسیاری از دوران صفویه و زندیه و قاجاریه ذکر شده است که مقام پهلوانی پایتخت را احراز کرده اند. پهلوان کبیر اصفهانی و پهلوان لندره دوز اصفهانی معاصر کریم خان زند بوده اند. پهلوانانی همچون یزدی بزرگ- اکبر خراسانی- حاج محمد صادق و ... از نامدارترین پهلوانان این دوران هستند. اردشیر بابکان- ابومسلم خراسانی- یعقوب لیث صفار- شاه اسماعیل صفوی و نادر شاه همه اینها پهلوانان بزرگی در عصر خود بودند. در زمان بنی عباس عیاران در خراسان و بغداد زیاد شدند و به خصوص در سیستان و نیشابور فعالیت زیادی داشتند و یعقوب لیث از سرهنگان این طایفه بوده است. چون عیاران در هر شهری برای خود رییس انتخاب می کردند و او را سرهنگ می نامیدند. عیاری در تاریخ ایران باستان به اشکال گوناگون دیده می شود مانند به عیاری رفتن رستم به دژ تورانیان برای دیدن سهراب رفت. بعد از اسلام عیاری به صورت عمومی و نهضتهای جمعی ایرانیان بر ضد اعراب متجاوز بروز می کرده است. به همین دلیل خلفای اعراب عیاران دلیر وطن پرست ایران را خارجی می نامیدند. عیاران را که پیرو آیین جوانمردی و دلیری بودند فتی نیز می نامیدند و فتیان عیار سخت معتقد به اصول خاصی تعلیمات این مکتب بودند و اجرای این احکام را رعایت می کردند. آیین جوانمردی و پهلوانی که مکتب عیاران شناخته شده و در زمان پارتها یا اشکانیان رواج زیادی داشته بعد از اسلام به صورت طرفداری از آیین تشیع و مکتب علی و فرزندان او علیه خلفای عرب مبارزه می کردند. در تاریخ سیستان ذکر شده که عیاران مردمی جوانمرد و شجاع  و ضعیف نواز بودند. در قابوسنامه ذکر شده که جوانمردترین عیاران کسی است که او را چند گونه هنر بود، دلیر و مردانه بود، به هر کاری بردبار باشد، به کسی ضرر نرساند، پاکدل و پاک عورت باشد، به عهد خود و فادار و زیان  خود به سود دوستان روا دارد. به  اسیران ظلم نکند. به بیچارگان بخشش کند. بد کاران را از بدی باز دارد. راست گوید، راست شنود (غیبت نکند). از تن خود داد و عدل بدهد. بر آن سفره که نان  خورده باشد بدی نکند. نیکی را به بدی مکافات نکند. زبان را نیک نگاه دارد. چون نیک بنگری این همه در سه شرط خلاصه می شود اول  خرد- دوم راستی- سوم مردمی. بعضی عیاران آن قدر قدرت یافتند که بارها قشون اعراب را از قسمتهای وسیعی از ایران بیرون راندند. از  پهلوانان بزرگ آنها حمزه بن آذرک بود که چندین بار لشکر هارون الرشید را شکست داد و و دیگری یعقوب لیث صفار بود که خاک ایران را از تسلط اعراب خون خوار آزاد ساخت. از قرن هفتم تا نهم هجری که فرزندان چنگیز مغول و ترک در ایران بودند، عیاران دوباره شروع به ورزش کشتی و پهلوانی کردند و همواره با مغول و ترک در جنگ بودند. به طور کلی پهلوانی و عیاری در ایران تحت مبارزه با بیگانگان عرب و  مغول انجام می شد. در زمان حاکمان مغول عیاران خراسان قیام کردند و نهضت سربداران آن سرزمین را به وجود آوردند. یکی از سرگردگان ایشان که از طریق پهلوانی و عیاری دست عوامل مغول را از خراسان قطع کرد پهلوان عبدالرزاق بیهقی بود که سر سلسله پادشاهان عیار خراسان شد. عیاران در تاریخ ایران پهلوانانی فداکار بودند که مانند پیروان حسن سباح تن به هر گونه خطر می دادند و لوازم جنگی آنان لباس سیاه (مانند نینجاها)- نیم جبه- لباس زره دار - داروی بیهوشی- کارد- خنجر- زنبور- کنج کاو- اره-سوهان و ... بود که برای نجات دوستان خود به زندان وارد می شدند و آنها را نجات می دادند.

علاقمندان می توانند کتاب خداوند الموت را هم مطالعه کنند.

منبع: هنر و مردم- شماره 55- اردیبهشت 1346 شمسی- مجله نوشته کاظم کاظمینی رییس باشگاه بانک ملی ایران


+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 14:52  توسط وفایی  | 

روابط مادر زن و داماد در جوامع بشری (روان شناسی مادر زن و داماد)

رابطه میان داماد و مادرزن در میان اقوام متمدن تیره و تاریک است. به نظر می رسد که تضاد میان داماد و مادر زن حاکی از وجود عواطف متضادی در روابط این دو نفر باشد. این رابطه در واقع متشکل از تلاقی تضاد عاطفی است، یعنی دو عاطفه یکی ملاطفت آمیز و دیگری خصمانه با هم در آمیخته اند. در ایران آن قدر که مادر شوهر مورد نفرت است مادر زن مورد نفرت نیست. حسادت مادر شوهر بر اثر از دست دادن پسر خود معمولا به مراتب بیشتر است از حسادت مادر زن. دلایل این روابط خصمانه بین مادر زن و داماد این است که از طرفی مادر زن به خاطر از دست دادن دختر محبوب خود که باید از او چشم پوشی کند و دیگری عدم اعتماد و شکاک بودن نسبت به یک عنصر بیگانه داماد است که دختر خود را به او سپرده است.

عواملی که در تحریکات عاطفی خصمانه داماد نسبت به مادرزن دست در کارند می توان چنین بر شمرد:

یکی تصمیم وی که دیگر تحت سلطه و اختیار بیگانه قرار نگیرد و استقلال خود را حفظ کند. دیگری حسادت نسبت به کلیه کسانی که قبل از وی مورد لطف  و محبت زن وی بوده اند. گاهی اوقات که مادر زن دختر خود را خیلی دوست دارد. این خصوصیت خود را به جای فرزند پنداشتن در مورد مادر نسبت به دختر خود ممکن است آن قدر شدت یابد که مادر عاشق مردی شود که دختر وی خواهان اوست. در این مورد در اثر تضاد عاطفی روحی که عاشق داماد خود شده است ممکن است در فرجام این مبارزه درونی به بیماریهای سخت عصبی و روانی منتهی شود. در اثر روابط ممنوع تحریم جنسی با محارم مرد باید به ناچار از تمایل شدید خود نسبت به مادر و خواهر که محبوب ترین اشخاص دوران کودکی او هستند بکاهد تا متوجه و متمرکز بر روی شخص سوم بیگانه ای که شباهت و وجوه اشتراکی با آنها دارد، شود و داماد ملاحظه می کند مادر زن به وی نزدیک شده است و خواهان روابط جنسی با اوست. در واقع وجود مادر زن، خطر ایجاد وسوسه تجاوز جنسی به محارم رادر نظر مرد مجسم می سازد.

از طرفی کم اتفاق نیفتاده است که مرد ابتدا آشکارا به زنی که بعدها مادرزن وی می شود عشق ورزد، بدون اینکه هنوز تمایل او متوجه دختر وی شده باشد. روان کاوی راه هایی به ما آموخته که چگونه کودک به وسیله آنها در سیر تکوین و رشد و تکامل خود، گریبان خویشتن را از چنگال جاذبه جنسی محارم می رهاند.

پژوهشهای فراوان درباره زندگی جنسی جانوران نشان داده است که در میان آنان اجتناب و اکراه از جفت گیری با هم خونان و محارم وجود دارد. روباه، غاز و یک نوع مرغابی وحشی از جفت گیری با خواهر خود اکراه دارند.

حتی میمونهای بزرگسال از گروهی که در آن زاده شده اند بیرون می روند. این مهاجرت به آنها کمک می کند تا فراوانی پیوندهای زناکارانه در میانشان کاهش یابد. پرهیز انسانها از جفت گیری با خویشاوندان نزدیک، بیانگر یک گرایش عام در میان نخستینهاست. وحشت از این نزدیکی در انسان امری غریزی است و انسان اندیشه گر از جهت ژنتیکی به گونه ای برنامه ریزی شده است که گرایش به بیزاری از زنا با محارم را دارد. تبعید، زندانی کردن، مجازات مرگ و تهدید به کیفر ما بعد طبیعی برخی از مجازاتهایی هستند که برای این افراد در فرهنگهای متفاوت تعیین شده اند. انسانهای اولیه پی برده بودند از ازدواج خواهر و برادر بچه های عقب مانده زاده می شوند. جفت گیری برادر و خواهر طی چند نسل، باعث مرگ و میر و کاهش باروری می شود. ممنوعیت زنا با محارم برای این پدید آمد تا احساس جنسی را به خارج از خانواده هدایت کند.

 

ازدواج با محارم (خواهر و برادر) در دربار پادشاه مصر

در مصر باستان فرزند فرعون اعم از دختر یا پسر و فرزندان آنها مقدس و شایسته فرمانروایی بودند. اگر شاه همسری را انتخاب می کرد، بچه های خواهرش که در عقد مرد دیگری بودند بعدها می توانستند ادعای حق سطلنت کنند و مشکلاتی برای شاه یا فرزندانش در آینده فراهم کنند و ادعای الوهیت کنند. پس زناشویی سلطنتی خواهران و برادران کشمکشها بر سر جانشینی پادشاه را کاهش می داد و از تعداد مدعیان فرمانروایی می کاست و حق پادشاهی انحصار خانواده فرعون می شد.

منابع

1.      روان کاوی زناشویی با محارم، زیگموند فروید مترجم: دکتر ناصرالدین صاحب زمانی

 

انسان شناسی ( قسمت دوم)

همان گونه که اشاره شد هوموهابیلیس ها به انسان راست قامت، حدود 8/1 تا 6/1 میلیون سال قبل کوچکتر شدند. انسان راست قامت سرانجام زیست مایه گوشت شکار جانوران بزرگ را به عنوان مکمل غذایی در بین نوع انسان عمومیت بخشید. کره زمین انواع نابودیهای دسته جمعی را شاهد بوده است. بزرگترین بلا همان است که عصر حیات دیرین (پالئوزوئیک) را از عصر میانی (مزوزوئیک) جدا ساخت. این نابودی بزرگ در 245 میلیون سال پیش رخ داد که در آن 5/4 میلیون از 5 میلیون نوع جانور (بیشتر جانوران بی مهره) روی زمین نابود شدند. دومین نابودی بزرگ 65 میلیون سال قبل رخ داد که بر اثر آن دایناسورها از بین رفتند که در اثر برخورد شهاب سنگ با زمین ابر گاز و غباری به وجود آمد که آنها را از بین برد.

در 10 میلیون سال پیش که اولین انسان نماها ظاهر شدند حجم مغر آنان 500 سانتی متر مکعب بود که در    100هزار سال قبل به 1300 سانتی متر مکعب معادل مغز انسان امروزی رسید. انسان راست قامت بر اثر رشد جمعیت و پراکندگی به تدریج گسترش یافت و دگرگون شد.

ابزارهای دیرینه سنگی:

فنون ابزار سازی سنگی که در خارج از اولدووا تکامل یافتند، یعنی همان سنتی که تا 15000 سال پیش برقرار بود، با اصطلاح دیرینه سنگی توصیف می شود. بهترین ابزارهای سنگی از قلوه سنگهای آتش زنه ساخته می شوند که با دقت شکسته شده و به شیوه های پیش بینی پذیر چکش کاری می شوند. سنگهای کوارتز و سنگهای آهکی مستحکم نیز برای این کار مناسب هستند. سنت ابزارسازی عمده دوره دیرینه سنگی فرودین که انسان راست قامت به کار می برد، سنت آشولی بود که از غار   سنت آشول در فرانسه نام گرفته شده است. جایی که این ابزارها نخستین بار در آنجا کشف شدند. ابزارهای آشولی به انسان راست قامت کمک کرد تا پهنه زندگی اش را گسترش دهد. روند افزایش حجم مغز، پیوسته در تکامل بشری در کار بوده است.  ظرفیت حجم مغز انسان راست قامت از 800 تا 1250 سانتی متر مکعب در نوسان بود. پهنه زمانی حضور انسان راست قامت در آفریقا طولانی بود. در بستر چهارم اولدووا نیز سنگواره هایی از انسان راست قامت پیدا شده اند که قدمتشان به 500000 سال قبل می رسد. بزرگترین گروه از سنگواره های انسان راست قامت در غار شوکوتین چین پیدا شده اند. سنگواره های شوکوتین، نمونه هایی از یک مرحله گسترده در تکامل انسان به شمار می آیند. انسانهای شوکوتین در تاریخی اخیرتر از انسان جلوه و در فاصله 500000 تا 350000 سال قبل زندگی می کردند. مدارک باستان شناختی بر حضور انسان راست قامت در اروپا نیز  حکایت می کند. انسان راست قامت پهنه حضورش را از مناطق استوایی به نواحی نیمه استوایی و معتدل آسیا و اروپا گسترش داده بود

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اسفند 1390ساعت 14:49  توسط وفایی  | 

 الگوی تو کیست ؟؟؟

 

 

دوست من، الگوی تو كیست؟ حتما تا آخرشو بخون

>دوست خوبم، درود بر تو
>تحقیقات اخیر برخی دانشمندان حاکی از اونه که مغز انسان از روابط ریاضی برای ذخیره ی علایق و احساسات استفاده می کنه!
>بدون نگاه کردن به جوابها این تست رو انجام بده.
>۱- یه عدد از ۱ تا ۹ انتخاب کن.
>۲- اون رو در عدد ۳ ضرب کن.
>۳- حاصل رو بعلاوه ۳ کن.
>۴- دوباره حاصل رو در ۳ ضرب کن.
>۵- یه عدد ۲ یا ۳ رقمی بدست می آوری.
>۶- ارقام عدد خودتو رو با هم جمع کن (مثلا اگر عددت۵۲ است ۵ رو با ۲جمع کن)
>  
>.
>.
>.
>.
>حالا با توجه به عدد بدست اومده و لیست زیر ، ببین الگوی تو تو زندگیت کیه ؟!
>  
>
>
 >
>  
>۱- انیشتین
>۲- نلسون ماندلا
>۳- لری پیج
>۴- سقراط
>۵- استیو جابز
>۶- بیل گیتس
>۷- گاندی
>۸- دالایی لاما
 >۹ - roya
 ۱۰- ابن سینا
>.
>.
>.
>.
>.
>.
>.
>.
>میدونم، می دونم چه حالی داری …
>من یه تأثیر خاصی روی مردم دارم …
>یه روز هم تو می تونی مثل من بشی …
>باور کن!
>.
>.
>.
>.
>راستی …
>اینقدر عددهای متفاوت رو هی امتحان نکن …
 
>باهاش کنار بیا …
>ظاهراً من الگوی زندگی تو هستم...
منبع.اقتصاد مرند
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم آبان 1390ساعت 10:12  توسط وفایی  | 

عکس ازدواج مرد ۶۰ ساله و دختر ۱۳ ساله

کد خبر: ۲۷۱۲
تاریخ انتشار: شنبه ، ۹ مهر ۱۳۹۰ - ۰۰:۵۳
تعداد بازدید: ۴,۵۷۶
+ نوشته شده در  یکشنبه دهم مهر 1390ساعت 11:32  توسط وفایی  | 

  • جواب سلام را با عليک سلام بده ،
  • جواب تشکر را با تواضع،
  • جواب کينه را با گذشت،
  • جواب بي مهري را با محبت،
  • جواب ترس را با جرأت،
  • جواب دروغ را با راستي،
  • جواب دشمني را با دوستي،
  • جواب زشتي را به زيبايي،
  • جواب توهم را به روشني،
  • جواب خشم را به صبوري،
  • جواب سرد را به گرمي،
  • جواب نامردي را با مردانگي،
  • جواب همدلي را با رازداري،
  • جواب پشتکار را با تشويق،
  • جواب اعتماد را بي ريا،
  • جواب بي تفاوت را با التفات،
  • جواب يکرنگي را با اطمينان،
  • جواب مسئوليت را با وجدان،
  • جواب حسادت را با اغماض،
  • جواب خواهش را بي غرور،
  • جواب دورنگي را با خلوص،
  • جواب بي ادب را با سکوت،
  • جواب نگاه مهربان را با لبخند،
  • جواب لبخند را با خنده،
  • جواب دلمرده را با اميد،
  • جواب منتظر را با نويد،
  • جواب گناه را با بخشش،
  • هيچ وقت هيچ چيز و هيچ کس را بي جواب نگذار، مطمئن باش هر جوابي بدهي ،يک روزي ، يک جوري ، يک جايي به تو باز مي گردد
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 11:9  توسط وفایی  | 
یک روز پدر بزرگم  برام يه کتاب دست نويس آورد، کتابي که بسيار گرون قيمت بود، و با ارزش، وقتي به من داد، تاکيد کرد که اين کتاب مال توئه مال خود خودته، و من از تعجب شاخ در آورده بودم که چرا بايد چنين هديه با ارزشي رو بي هيچ مناسبتي به من بده، من اون کتاب رو گرفتم و يه جايي پنهونش کردم،

 چند روز بعدش به من گفت کتابت رو خوندي ؟ گفتم نه، وقتي ازم پرسيد چرا گفتم گذاشتم سر فرصت بخونمش، لبخندي زد و رفت،

 همون روز عصر با يک کپي از روزنامه همون زمان که تنها نشريه بود برگشت اومد خونه ما و روزنامه رو گذاشت روي ميز، من داشتم نگاهي بهش مينداختم که گفت اين مال من نيست امانته بايد ببرمش،

به محض گفتن اين حرف شروع کردم با اشتياق تمام صفحه هاش رو ورق زدن وسعي ميکردم از هر صفحه اي حداقل يک مطلب رو بخونم.

 در آخرين لحظه که پدر بزرگ ميخواست از خونه بره بيرون تقريبا به زور اون روزنامه رو کشيد از دستم بيرون و رفت. فقط چند روز طول کشيد که اومد پيشم و گفت ازدواج و عشق مثل اون کتاب و روزنامه مي مونه

 

ازدواج اطمينان برات درست مي کنه که اين زن يا مرد مال تو هستش مال خود خودت، اون موقع هست که فکر مي کني هميشه وقت دارم بهش محبت کنم، هميشه وقت هست که دلش رو به دست بيارم، هميشه مي تونم شام دعوتش کنم اگر الان يادم رفت يک شاخه گل به عنوان هديه بهش بدم، حتما در فرصت بعدي اين کارو مي کنم حتي اگر هرچقدراون آدم با ارزش باشه مثل اون کتاب نفيس و قيمتي، اما وقتي که اين باور در تونيست که اين آدم مال منه، و هر لحظه فکرمي کني که خوب اين که تعهدي نداره، مي تونه به راحتي دل بکنه و بره، مثل يه شيء با ارزش ازش نگهداري مي کني و هميشه ولع داري که تا جايي که ممکنه ازش لذت ببري، شايد فردا ديگه مال من نباشه، درست مثل اون روزنامه حتي اگر هم هيچ ارزش قيمتي نداشته باشه...

 و این تفاوت عشق است با ازدواج

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 11:9  توسط وفایی  | 

 

مرکز چاپ پول- بانک مرکزی

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 11:6  توسط وفایی  | 

تاثیر حذف صفر بر اقتصاد کشورها

بررسيهاي انجام شده نشان مي دهد كه كشورها با سه نوع تورم ممكن است مواجه شوند: تورم خزنده( يك رقمي) CREEPING INFLATION، تورم پلكاني ( دو رقمي) STEPPING INFLATION ، تورم خارق العاده( سه رقمي) HYPER IN FLATION.

تورم پلكاني اگر به مدت طولاني ادامه يابد نقش تورم حاد يا خارق العاده را ايفا خواهد كرد. كشور مجارستان در پايان جنگ جهاني دوم با تورم خارق العاده روبه رو بود و هر 15 ساعت قيمتها در اين كشور دو برابر مي شد. آلمان در اوايل دهه 1920، يونان در سالهاي 44 - 1941 و يوگسلاوي سابق در سالهاي 94-1993 با تورم خارق العاده مواجه بودند.

بطور كلي كشورهايي كه اقتصاد آنها از تورم بالا رنج مي‌برد، براي ساده‌تر شدن مبادلات اقتصادي و بازرگاني و همچنين كاهش هزينه چاپ اسكناس اقدام به حذف صفر يا صفرهايي از اسكناس‌ها كردند. داده‌هاي بانك جهاني و صندوق بين‌المللي پول حاكي از آن است كه 49 كشور جهان تاكنون اقدام به حذف صفر از پول ملي خود كرده‌اند كه در برخي از اين كشورها براي تكميل چرخه رواني اجتماعي، نسبت به تغيير نام واحد پول نيز اقدام شده است.

تجربه حذف صفر از واحدهاي پولي، از جنگ جهاني دوم و تجربه آلمان جنگ زده در انتشار مارك جديد آغاز شد. از ديگر كشورهايي كه مبادرت به اين كار ورزيدند مي‌توان به برزيل اشاره كرد كه 18 صفر از واحد پول خود را طي شش مرحله حذف كرد. كشور آرژانتين 13 صفر را طي چهار مرحله ، كشور لهستان در يك مرحله چهار صفر و كشور يونان در يك مرحله سه صفر و در سالهاي اخير تركيه با حذف 6 صفر از پول ملي به انتشار " ليره جديد "مبادرت كرد كه نرخ برابري آن يك ميليون برابر " ليره قديم " بود و روماني نيز با حذف 4 صفر از پول ملي و انتشار LEU جديد ارزش برابري آن را10.000 برابر افزايش داد.

اينكه آيا در كشور ما سه صفر از پول ملي حذف گردد يا چهار صفر و يا اينكه نام واحد پول ملي تغيير مي كند يا خير، مباحثي است كه نياز به كار تخصصي و كارشناسي دارد. اما عمده اقتصاددانان بر اين عقيده‌اند كه حذف صفر از اسكناس هيچ‌گونه تاثيري بر شاخص‌هاي اقتصادي و طرف عرضه و تقاضا ندارد و بيشتر اثر رواني بر جامعه مي‌گذارد.

از اين‌رو حذف صفر از پول ملي مي‌بايست همراه ديگر اقدامات انقباضي در عرصه سياست‌هاي پولي و انضباط مالي دولت‌ها باشد تا در كنار كنترل تورم، حذف صفرهاي اسكناس كاركرد خود را داشته باشد. در غير اين صورت خداحافظي صفرها به زودي اثر رواني خود را از دست داده و صفرها قدرتمندتر از گذشته باز مي‌گردند.

در اينجا بدليل نزديكتر بودن موقعيت اقتصادي كشور تركيه به موقعيت اقتصادي ايران به تجربه اين كشور مي پردازيم: در مورد دليل حذف صفر از واحد پول تركيه مطالب زيادي ذكر شده است كه موثق‌ترين آن در گزارش بانك مركزي اين كشور ديده مي‌شود. در بخشي از اين گزارش آمده است: "تورم فزاينده در كشور تركيه كه از سال‌هاي اول دهه 1970 ميلادي شدت گرفت و نياز كشور به پول را بيشتر كرد، بانك مركزي براي تامين نياز مردم و شركت‌هاي توليدي و صنعتي به پول اقدام به چاپ اسكناس‌هاي درشت كرد.

از سال 1980 ميلادي تا انتهاي قرن بيستم هر دو سال يك بار پول‌هاي موجود در بازار جمع‌آوري مي‌شد و اسكناس‌هاي درشت‌تر با صفرهاي بيشترجاي آن را مي‌گرفت. در نتيجه اين طرح، كشور مذكور استفاده از اسكناس‌هاي 20 ميليون ليره را نيز آغاز كرد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 11:3  توسط وفایی  | 

حذف صفر از پول ملی

چکیده :

 پول نه تنها واسطه مبادلات اقتصادی است، بلکه بر هویت ملی شهروندان و اقتدار ملی دولت نیز تاثیر می‌گذارد. بنابراین پول می‌تواند به عنوان ابزاری برای تحکیم هویت ملی و سیاسی ملت‌ها به شمار آید. به عبارت دیگر ارزش پول ملی می‌تواند بر دیدگاه شهروندان نسبت به وضعیت اقتصادی و هویت ملی کشورشان تاثیر گذار باشد.[1] اگر شهروندان یک کشور همواره انتظار کاهش ارزش پول ملی خود را داشته باشند این مسئله موجب نگرانی مقام‌های دولتی خواهد شد. دولت باید با حفظ ارزش پول ملی اعتماد شهروندان خود را نسبت به پول ملی کشور افزایش دهد و مانع از این شود که «پدیده جانشینی پول» [2]رخ داده و مردم به ارزهای خارجی روی آورند.

از این رو این مقاله در نظر دارد تا با تبیین حذف صفر از پول ملی و مطالعه تجربه دیگر کشورها و تاریخچه بحث، فواید و آسیب‌های حذف صفر از پول ملی را مورد تحلیل قرار داده و پس از آن با بررسی تاثیر یا عدم تاثیر حذف صفر از پول ملی بر تورم به این سوال پاسخ دهد که آیا حذف 3 صفر از ریال ایران امری مناسب و به موقع است یا خیر؟

برای خواندن کلیه مطالب ادامه مطلب را کلیک فرمایید :


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 10:56  توسط وفایی  | 

پول ملی نام‌هاي انتخابی براي پول ملي جديد: پارسه، پارس، نور

 

نام‌های انتخابی برای پول ملی جدید: پارسه، پارس، نور

دوتن از عالی‌ترین مقام‌های بانک مرکزی از تعیین واحد پولی کشور پس از حدف صفرها بر مبنای نظر سنجی خبر دادند. به گفته این مسوولان، پارسه، پارس، نور و دریک نام‌های پیشنهادی از سوی مردم بوده است اما در سایت نظر خواهی ایجاد شده از سوی بانک مرکزی، نام‌های دیگری نیز مانند ریال، تومان، دینار و.. به نظرسنجی گذاشته خواهد شد.

محمود بهمنی رییس‌کل بانک مرکزی و حسین قضاوی معاون اقتصادی او در دو گفت‌و‌گوی جداگانه درباره نحوه تعیین واحد پول جدید پول ملی توضیح دادند. محمود بهمنی در حاشیه جلسه هیات دولت در پاسخ به پرسشی مبنی بر برگزاری رفراندوم برای حذف صفرهای پول ملی گفت: رفراندوم، شرایط خود را دارد ولی نظرخواهی صورت خواهد گرفت.
وی با اشاره به آغاز نظرسنجی درباره تغییر نام پول ملی در سایت این بانک اظهارکرد: منتظریم ببینیم ملت چه نامی را دوست دارند و اگر اکثریت یا تعداد قابل توجهی نامی را پیشنهاد کنند، همان را انتخاب می‌کنیم.


بهمنی با بیان اینکه مردم می‌توانند با ورود به سایت بانک مرکزی نظرات خود را در این‌باره ارائه کنند، تصریح کرد: همچنین تعداد قابل‌توجهی از آمارگران ما به میان مردم می‌روند و از آنان در این باره نظرخواهی خواهند کرد.
وی گفت: با بررسی مجموع نظرات مردمی در این باره نام جدید پول ملی را انتخاب و اعلام می‌کنیم و آن را به مجلس می‌دهیم، زیرا می‌خواهیم از مجلس هم در این باره کمک بگیریم. بهمنی گفت: شاید در برخی موضوعات نیازی به این کار نباشد اما خواستیم پشتوانه مجلس را هم داشته باشیم، زیرا این موضوع مربوط به پول ملی است و نخستین بار چنین موضوعی را می‌خواهیم تجربه کنیم؛ به همین علت نمی خواهیم هیچ عیب و نقصی در آن باشد.رییس‌کل بانک مرکزی گفت: ما هم همچون سایر کشورها دو واحد پولی خواهیم داشت و از آنجایی که واحد کسر پول ما از اعتبار ساقط شده، آن را نیز احیا خواهیم کرد. رییس کل بانک مرکزی درباره‌ زمان اجرای طرح حذف چهار صفر از واحد پولی و تغییر نام آن گفت: تا زمانی که این طرح در میان مردم جا نیفتد این کار را نمی‌کنیم. برنامه ما این است که یک فرد روستایی نیز متوجه شود که این طرح به او ضرر نخواهد زد و حتی می‌تواند او را در جابه‌جایی پول کمک کند و بعد آن را اجرا کنیم.
بهمنی گفت: بر این مساله تاکید داریم که در روند اجرای این طرح اطلاع‌رسانی درست انجام شود بر همین اساس پیشنهاد ما این است که یک یا دو نفر مسوول اطلاع رسانی در این زمینه باشند تا خدای نکرده اطلاع‌رسانی غلط ایجاد نشود، چرا که به سختی می‌توان تبعات اطلاع‌رسانی‌های غلط را جبران کرد.
وی افزود: حذف صفرها از واحد پول ملی و نیز تغییر نام آن یک تجربه جدید در کشور است و ما تلاش داریم به شکل مطلوب انجام شود.
وی در پاسخ به این سوال که چه ضرورتی برای تغییر نام واحد پول کشور وجود دارد، گفت: هم اکنون واحد پول ما «ریال» است اما واحد رایج در کشور «تومان» است، در حالی که در کمتر کشوری شاهد چنین مساله‌ای هستیم یا به خاطر وضعیتی که هست مسکوکات در کشور ما کاربرد چندانی ندارد. اینها نشان می‌دهد که این اصلاحات باید انجام شود و به نفع کشور است. وی درباره علت حذف چهار صفر نیز گفت: به این دلیل با حذف سه صفر یا کمتر مخالف بودیم که پنج سال دیگر مجبور به برداشتن دوباره صفرها نشویم.
حذف صفر، تورم ندارد
معاون اقتصادی بانک مرکزی با اشاره به تلاش دولت در جهت سهولت مبادلات مردم تاکید کرد: حذف چهار صفر هیچ اثری در تورم ندارد.حسین قضاوی معاون اقتصادی بانک مرکزی نیز در مصاحبه با بخش گفت‌وگوی خبری سیما حذف چهار صفر را اقدام روبنایی خواند که هیچ تغییر ماهوی در اقتصاد ایجاد نخواهد کرد.
وی با اتکا به مطالعات صورت گرفته و مبانی نظری موجود، هر گونه افزایش تورم را رد و اظهار کرد: شواهد تجربی در افزایش تورم به قدری ناچیز است که می‌شود از آن چشم‌پوشی کرد. معاون اقتصادی بانک مرکزی تاکید کرد:‌ حجم نقدینگی تحت تاثیر عوامل دیگری است که البته در این مسیر باید دو اثر ناشی از اجحاف قیمتی و رند کردن قیمت‌ها را با دقت لحاظ کرد.
وی افزود:‌ وقتی که واحد پول اصلاح می‌شود ممکن است برخی از عرضه‌کنندگان کالا و خدمات قیمت را به واحد جدید بالاتر ببرند که در چنین شرایطی عرضه‌کنندگان باید قیمت‌ها را از چند ماه قبل به دو گونه به واحد جدید و قدیم روی اتیکت‌ها نصب کنند.
قضاوی گفت: سایت‌های اطلاع رسانی نیز باید همه قیمت‌ها را به دو گونه به مردم اطلاع رسانی و نهادهای نظارتی نیز بر اجرای اصلاحات پولی و جلوگیری از اجحاف قیمتی نظارت کنند.
قضاوی درباره احتمال رند کردن قیمت به سمت بالا نیز افزود: این امکان نیز در شرایطی اتفاق خواهد افتاد که سکه و اسکناس یا ترکیب سکه و اسکناس نتواند پاسخگوی قیمت معین باشد که فروشنده ناچار می‌شود به سمت قیمت بالا رند کند؛ دستورالعمل‌های بانک مرکزی بگونه ای است که کوچکترین واحدهای پولی بتواند عموم قیمت‌ها را پاسخ دهد بنابراین نیاز به گرد کردن قیمت‌ها به سمت بالا اتفاق نمی‌افتد.
معاون اقتصادی بانک مرکزی وجه نقد، بانکداری الکترونیکی و انواع چک را سه ضلع مثلث نظام پرداخت برای سهولت مبادلات برشمرد و گفت:‌ در طول زمان میل نقدینگی خواهی مردم کاهش یافته و در حال حاضر به ۱۰ درصد رسیده است.
وی افزود: در سال ۱۳۸۶ حدود ۸ میلیارد قطعه اسکناس در جریان بود، به‌طوری‌که سالانه ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون قطعه اسکناس تولید می‌شد و این مساله با هزینه بالا به اسراف در ثروت ملی منتهی می‌شد.
قضاوی در تعیین علل دیگر رویکرد بانک مرکزی به حذف چهار صفر گفت: به رغم افزایش دستگاه‌های خودپرداز ATM از ۷۴۰۰ دستگاه در سال ۸۵ به ۲۱ هزار دستگاه در سال ۸۹ مردم همچنان راحت نیستند ؛ این درحالی است که حجم مبادلات شکل گرفته در سال ۸۹ نیز براساس چک‌های عادی به ۱۰ تریلیون ریال افزایش پیدا کرد.
قضاوی افزود: ذخایر طلا و ارز بانک مرکزی به مراتب بیشتر از اسکناس منتشر شده و ایران‌چک در اختیار مردم است که این مساله نشان دهنده آن است که اسکناس‌های موجود با پشتوانه و دارایی است.
معاون اقتصادی بانک مرکزی افزود: حذف چهار صفر در شرایطی است که یک واحد فرعی برای پول وجود دارد و این بدان معنا است که دو رقم اعشار در ستون‌های حسابداری به پول اضافه می‌شود.
وی گفت: کوچک‌ترین واحد فرعی پول ۱۰‌تومان است، این درحالی است که در کشور ما کالایی به قیمت ۱۰ تومان وجود ندارد بنابراین واحد فرعی پول باید طوری باشد که براساس آن بتوان مبادله ای را صورت داد.
قضاوی افزود: اگر سه صفر حذف می‌شد و قرار بود واحد فرعی برای پول بگذاریم، دیگر واحد فرعی مفهومی نداشت و نقض غرض بود.
نظرسنجی درباره واحد پول
قضاوی از نظر سنجی درباره واحد پولی ملی خبر داد و گفت: نظرسنجی در سایت طراحی شده از سوی بانک مرکزی در چهار سطح انجام می‌شود.
به گفته وی یک سطح نظرسنجی به وزیران،‌ اعضای کابینه و معاونان آنان تعلق دارد. این گروه با مراجعه به سایت در قسمت نظرسنجی که خاص آنها شرکت خواهند کرد و در کنار انتخاب واحد پولی ملی به پرسش‌های مختلف مطرح شده پاسخ می‌دهند و همزمان می‌توانند نظرهای خود را ابزار کنند. معاون اقتصادی بانک مرکزی در ادامه گفت و گوی خود نظر سنجی از نمایندگان مجلس را سطح دیگری از اقدام بانک مرکزی برای اطلاع از نظر بخش‌های مختلف عنوان و اظهار کرد: نمایندگان مجلس نیز همانند وزیران نظر و پیشنهاد خود را می‌توانند در سایت ثبت کنند.
قضاوی گروهی سومی را که به صورت ویژه در نظرسنجی شرکت می‌کنند، اصناف دانست و گفت: نظر این بخش به‌دلیل آنکه در جریان مستقیم نقل و انتقال پولی قرار دارند برای بانک مرکزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
به گفته این مقام پولی سایر شهروندان هم امکان اظهار نظر و پیشنهاد در این سایت را خواهند داشت و از روز شنبه این سایت بطور رسمی فعالیت خود را آغاز می‌کند.
در کنار برخی پرسش‌های مطرح شده از سوی بانک مرکزی که با هدف شناخت‌ ذهنیت شهروندان و پیش‌بینی رفتار آنها طراحی شده نام واحد پولی نیز به انتخاب گذاشته شده است.
ریال، تومان، دینار، پارسی، دریک و.. از جمله واحدهای پولی است که شهروندان می‌توانند به آن رای دهند. رییس‌کل بانک مرکزی نیز در خصوص برخی نام پیشنهاد شده از سوی مردم گفت: برای نام جدید واحد پولی هم در نظرسنجی از مردم خواسته‌ایم که خودشان انتخاب کنند و ما هر چه مردم بخواهند همان را عمل می‌کنیم و تاکنون عناوینی مانند پارسه، پارس و نور از سوی مردم پیشنهاد شده است.
اقدامات عملی
عضو هیات عامل بانک مرکزی درباره اقدامات اجرایی بانک مرکزی پس از تصویب قوانین و تکمیل مطالعات لازم گفت:۱۸ ماه پس از تصویب قانون حذف صفر در مجلس شورای اسلامی، کار اجرایی و عملیاتی برای تغییر در واحد پولی آغاز می‌شود. وی در توضیح بخشی از این اقدامات به استفاده از تجربه سایر کشورها اشاره و اظهار کرد: قابلیت تبدیل اسکناس‌های قدیمی به اسکناس‌های جدید در یک بازه زمانی بلند مدت بخشی از تجربه‌ای است که در ایران نیز به تبعیت از الگوی موفق در دیگر کشورهای مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
قضاوی از طراحی نظام قیمت گذاری ویژه‌ای در دوره گذار خبر داد و گفت: در دوره انتقالی از واحد پول قدیم به جدید نظام قیمت گذاری طراحی می‌شود که بر اساس آن قیمت درج شده بر روی کالاها با دو نرخ محاسباتی پول قدیم و جدید خواهد بود. به گفته قضاوی، هدف از این کار سهولت در مبادلات است و مشتریان می‌توانند با ملاحظه قیمت با دو نرخ در یک فرایند زمانی مشخص به لحاظ ذهنی آماده عبور از شرایط انتقالی شوند.
دلایل اعمال نشدن قانون پولی و بانکی براساس بند «ب» ماده یک قانون پولی و بانکی کشور، یک ریال برابر یکصد و هشت هزار و پنجاه و پنج، ۱۰ میلیونیم ۰۱۰۸۰۵۵/۰ گرم طلای خالص است.
معاون اقتصادی بانک مرکزی در این باره با اشاره به سال تصویب این قانون در سال ۵۱ گفت: به دلیل فروپاشی نظام برتون وودز، اجرای این ماده نیز در ایران عملا از دستور کار خارج شد و ریال بر این پایه ارزش‌گذاری نشد. قضاوی با بیان اینکه در حذف صفر دولت بدنبال منافع نیست، سهولت در مبادلات مردم را ملاک نظر سیاست‌گذار پولی دانست.

آغاز به کار سایت «اصلاح پول ملی»
بانک مرکزی در اولین اطلاعیه مربوط به طرح اصلاح پول ملی اعلام کرد: با استعانت از درگاه حضرت دوست و در آستانه نیمه‌شعبان، میلاد فرخنده منجی عالم بشریت حضرت ولی عصر(عج) وب‌سایت «طرح اصلاح پول ملی» به نشانی Reform.cbi.ir راس ساعت ۱۲ روز شنبه مورخ ۲۵/۴/۱۳۹۰ از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. این سایت در راستای اطلاع رسانی دقیق، شفاف و علمی به صاحبنظران اقتصادی، رسانه‌های گروهی و عامه مردم شکل گرفته است. از دیگر اهداف شگل‌گیری این سایت می توان به فراهم آوردن بستر مطالعاتی و تحقیقاتی مناسب برای صاحبنظران و پژوهشگران عرصه‌های مختلف اقتصادی، طرح سوالات و دیدگاه‌ها و نیز انجام نظرسنجی‌های مختلف اشاره کرد.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص اصلاح پول ملی به عنوان یکی از محورهای طرح تحول اقتصادی، در ۲۴ ماه گذشته موضوع را از جوانب مختلف تحت بررسی‌های کارشناسانه قرار داد. در این راستا، در جلسه روز یکشنبه مورخ ۱۹/۴/۱۳۹۰ هیات محترم دولت، رییس‌کل بانک مرکزی به همراه معاون اقتصادی بانک، گزارشی از نتایج بررسی‌های بانک مرکزی ارائه کرده و پس از آن سوالات و ملاحظات مطرح شده از سوی اعضای محترم هیات دولت توسط رییس‌کل محترم بانک مرکزی توضیح داده شد.در این جلسه اشاره شد، طرح در افق زمانی منطقی قابلیت اجرایی دارد و البته از الزامات توفیق آن، اطلاع‌رسانی کافی، آشنا ساختن افکار عمومی با ابعاد مختلف طرح و ارائه آموزش‌های مکفی است. در ضمن اشاره شد که بانک مرکزی آمادگی لازم در ابعاد فنی و عملیاتی را کسب کرده و قادر است درزمان مقتضی، اقدامات اجرایی مورد نیاز را به عمل درآورد. لازم به ذکر است در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ستاد اجرایی ناظر بر طرح اصلاح پول ملی تحت نظر معاون اقتصادی که با حکم ریاست محترم کل بانک، مسوولیت اجرای طرح را برعهده گرفته‌اند، تشکیل شده است. این ستاد از ماه‌ها قبل به طور مستمر و منظم جلسات هفتگی برگزار کرده و جنبه‌های گوناگون طرح از قبیل حوزه‌های اقتصادی، حقوقی، حسابداری، فن‌آوری اطلاعات، روابط عمومی و غیره مورد بررسی و تحلیل موشکافانه دقیق واقع شده است. در این راستا وبا هدف اطلاع رسانی و آگاه ساختن افکار عمومی، پایگاه اطلاع‌رسانی «طرح اصلاح پول ملی» طراحی شده که دارای قابلیت‌های ارائه مقالات تخصصی، انجام نظر سنجی‌های عمومی و تخصصی، پرسش و پاسخ، تالار گفت‌وگو و نظایر آن است.
متعاقب ارائه گزارش مبسوط بانک مرکزی در زمینه اقدامات انجام شده درخصوص اصلاح پول ملی در جلسه هیات محترم دولت، دولت ضمن تقدیر از گزارش مذکور و تایید مفاد کلی آن با حذف چهار صفر از پول ملی و درنظر گرفتن واحد پول فرعی در کنار واحد پول اصلی موافقت کرد و مقرر کرد پایگاه مزبور هرچه سریع‌تر رونمایی شود تا هموطنان بتوانند ضمن استفاده از مطالب آن، سوالات و نظرات خود را با مسوولان درمیان بگذارند. همچنین تاکید شد به موازات اخذ نظرات آحاد جامعه طی نظر‌سنجی‌های مختلفی که در این پایگاه انجام می‌شود، گزارش‌های تحلیلی براساس نتایج همه‌پرسی‌ها تهیه و در حوزه سیاستگذاری‌های مربوطه مورد استفاده قرار گیرد. علاوه بر آن، مقرر شد پیش‌نویس لایحه اصلاح پول ملی در کارگروه تحولات اقتصادی مطرح و پس از نهایی شدن به مجلس شورای اسلامی ارسال گردد.

منبع : اقتصاد مرند

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 10:51  توسط وفایی  |